[...] Ο πρώτος τόμος αναφέρεται στη χρονική περίοδο από τον 19ο αι. έως και το 1913, χρονολογία-ορόσημο αφού τότε η Κρήτη ενώθηκε με την Ελλάδα. Εξετάζεται η ιστορία του τόπου κατά τον 19ο και τα πρώτα δεκατρία χρόνια του 20ού αι., δηλαδή κατά τη συγκλονιστική περίοδο της Αυτονομίας. Ερευνάται η κτηριακή παραγωγή έως τα τέλη της τουρκοκρατίας και η προσπάθεια των κυβερνήσεων της Γενικής Διοικήσεως Κρήτης και της Κρητικής Πολιτείας για την θέσπιση νόμων που αφορούσαν στην οργάνωση υπηρεσιών σχετικών με τη δόμηση, την πολεοδομία, καθώς και την κατασκευή δημοσίων έργων. Ερευνάται επίσης ο καθοριστικός ρόλος των τεχνικών, κυρίως δε των επιστημόνων μηχανικών, οι οποίοι από την τελευταία εικοσαετία του 19ου αι. έως το τέλος της περιόδου της Αυτονομίας αγωνίστηκαν, μέσα σε τρομακτικά αντίξοες συνθήκες, για την υλοποίηση μεγάλων και σημαντικών έργων. Τέλος, στον παρόντα τόμο παρουσιάζονται δύο ομάδες κτισμάτων: οι γέφυρες και τα συστήματα ύδρευσης με τις κρήνες τους. [...] (από τον πρόλογο της συγγραφέως)