Η ιστορική αδικία που υπέστη η Βόρειος Ήπειρος και ο Βορειοηπειρωτικός Ελληνισμός δικαίως έχει αποσπάσει το ενδιαφέρον της πολιτικής ιστοριογραφίας.
Η ιστοριογραφία, στο μέτρο που έχει ασχοληθεί με την περίοδο των τελευταίων χρόνων, χαρακτηρίζεται από μια προσπάθεια κομματικής ερμηνείας απολογητικού χαρακτήρα.
Οι πολιτικοί παράγοντες, με τον ένα και τον άλλο τρόπο, συμμετέχουν στο πολιτικό παιχνίδι και ασφαλώς φέρουν τις ευθύνες που τους αναλογούν. Με κάποιο τρόπο είναι μέρος του προβλήματος της συνεχόμενης τραγωδίας που βιώνει ο Βορειοηπειρωτικός Ελληνισμός, του φαύλου κύκλου που διανύει αυτό το εθνικό θέμα.
Στη μελέτη που παρουσιάζουμε πρόθεσή μας είναι να εκθέσουμε τη δική μας, άλλη άποψη από τη θέση που βιώνουν τη σημερινή τραγωδία οι Έλληνες Βορειοηπειρώτες, το νέο Γολγοθά που τους έχει επιφυλάξει η μητέρα τους πατρίδα, ενώ ήρθαν με τα καλύτερα όνειρα, έπειτα από μισό αιώνα σκοταδισμού που πέρασαν στο πιο στυγνό δικτατορικό καθεστώς της σύγχρονης ιστορίας.