Με τον ανά χείρας τρίτο τόµο της σειράς "Τα χρόνια της Ιταλικής και Γερµανικής Κατοχής και της Εθνικής Αντίστασης στην Κεφαλονιά και Ιθάκη" ολοκληρώνεται ένα έργο ζωής του δρα ιστορικού Σπύρου Λουκάτου, πρωταγωνιστή άλλωστε εκείνης της περιόδου στη νησιωτική του γενέτειρα. Και το τρίτοµο αυτό έργο είναι πλήρως τεκµηριωµένο, καθώς κάθε τόµος διαθέτει στο τέλος του πλούσια αρχειακή και βιβλιογραφική τεκµηρίωση.

Στον πρώτο τόµο ο ιστορικός συγγραφέας πραγµατευόταν την περίοδο της Ιταλικής Κατοχής στην Κεφαλονιά και την Ιθάκη, δίνοντας όλα εκείνα τα στοιχεία που συνέθεταν την ιταλική φασιστική οργάνωση και λειτουργία της δηµόσιας ζωής στα δύο νησιά αλλά και τη δοµή και λειτουργία των Εθνικοαπελευθερωτικών Οργανώσεων µαζί µε τα επιτεύγµατά τους κατά των Ιταλών κατακτητών.

Στο δεύτερο τόµο κατέγραφε τη µοναδική σε σκληρότητα, εύρος και συνέπειες, σύγκρουση των πρώην συµµάχων του Άξονα Ιταλών και Γερµανών στην Κεφαλονιά, αναδεικνύοντας ταυτόχρονα τη συµβολή των Εθνικοαπελευθερωτικών Οργανώσεων σε εκείνη την αιµατηρή σύρραξη, ενώ στο Επίµετρο του τόµου γινόταν λόγος για την ιταλο-γερµανική σύρραξη στα υπόλοιπα Ιόνια νησιά και κυρίως στην Κέρκυρα.

Στον ανά χείρας τρίτο τόµο, συνεχίζοντας ο ιστορικός Σπ. Λουκάτος την ιστορική αφήγηση, ανασυνθέτει την περίοδο της Γερµανικής Κατοχής στην Κεφαλονιά και την Ιθάκη. Παρά τη σύντοµη διάρκειά της (Σεπτέµβρης 1943 - Σεπτέµβρης 1944) υπήρξε η "δραµατικότερη και µαρτυρικότερη" περίοδος γενικά της Κατοχής αλλά και "µία από τις επικότερες και ηρωικότερες, όσο και τραγικότερες" περιόδους της ιστορίας των δύο Ιόνιων νησιών, όπως εκτιµά ο συγγραφέας. Ο τελευταίος στον τόµο αυτό παρουσιάζει και εξηγεί την πολιτική και τακτική των Γερµανών κατακτητών, καταθέτει πλήρη στοιχεία για τη συµπεριφορά της Συµµαχικής λεγόµενης Αποστολής, δεν παραλείπει να παρουσιάσει τη δράση των ντόπιων συνεργατών των Γερµανών και τέλος εκθέτει και αναλύει την οργανωτική, διαφωτιστική και στρατιωτική-αντιστασιακή δράση των ΕΑΜικών Οργανώσεων των νησιών και τις θυσίες του λαού τους. Το Επίµετρο, τέλος, του τόµου αναφέρεται στις µέρες της Απελευθέρωσης στα δύο νησιά.

Ωστόσο, η ιστορική αφήγηση για την Κατοχή και την Αντίσταση δεν θα είναι ολοκληρωµένη, αν δεν κλείσει µε τα µεταπελευθερωτικά και εµφυλιοπολεµικά γεγονότα στην Κεφαλονιά και την Ιθάκη. Αλλά γι' αυτά τα γεγονότα ο Σπ. Λουκάτος έχει συγγράψει ξεχωριστό τόµο, ο οποίος ετοιµάζεται να εκδοθεί και αναφέρεται στην περίοδο από την Απελευθέρωση των δύο νησιών µέχρι τη λήξη του Εµφυλίου Πολέµου, κάνοντας λόγο για την ανασύσταση του παλαιοκοµµατικού κράτους και του παρακράτους, για τη δράση των ΕΑΜικών Οργανώσεων και για την ίδρυση και δράση του τµήµατος του Δηµοκρατικού Στρατού Ελλάδας.