Πλοήγηση

Ο χρονος του ανθρωπου

Φυσικός κόσμος και συνείδηση

"Αντιμετωπίζουμε το μεγάλο μυστήριο του Χρόνου, αλλά αν δεν το λύσουμε δεν θα καταλάβουμε καν τί είναι ή Λογική και -πολύ περισσότερο- η Φυσική".
C.F. von Weizsacker

Αυτή η θέση ενός από την ανεπανάληπτη γενιά των μεγάλων φυσικών που διαμόρφωσαν τη σύγχρονη Φυσική φαίνεται ακόμη πιο επίκαιρη σήμερα όπου οι απόψεις για τον Χρόνο (τον Χώρο και τον "Χωροχρόνο") έχουν κλιμακωθεί σε μια αλλοπρόσαλλη ποικιλία: από μυστήρια "χωροχρονικά άτομα", σε "διαφορική πολλαπλότητα", έως το "δεν υπάρχει Χρόνος".

Όμως άραγε μπορεί κανείς να αντιληφθεί φυσικά -έκτος από τη διαχείριση του μαθηματικού συμβολισμού- εκφράσεις όπως "καμπύλωση χωροχρόνου", "διαστολή Χώρου", "αρχή του Χρόνου"; "Καμπύλωση" και "διαστολή" δεν είναι ιδιότητες που για να εφαρμοστούν προϋποθέτουν "κάτι" ύποστασιοποιημένο; Δεν είναι αυτοαναφορικά γνωρίσματα;

Ακόμη χειρότερα, αυτή ή "αρχή του Χρόνου" δεν φαντάζεται τον Χρόνο σαν "κάτι" δημιουργημένο με αρχή; Και δεν συγγενεύει αυτή ή "αρχή" - έννοια επίσης χρονική, με μια λειτουργία του μυθικού, νευτώνειου ή και παλαιότερου, κοσμικού εκκρεμούς; Μήπως, εν τέλει, επιτρέπεται δειλά να υποψιαστούμε πώς ο βασιλιάς είναι γυμνός;

Στη μελέτη αύτη θα υποστηριχθεί πως ο Χρόνος δεν είναι "κάτι", πως αυτή ή τόσο χρήσιμη υπολογιστικά "διαφορική πολλαπλότητα" υπάρχει μόνον ως μια νοητή, ανθρώπινη κατασκευή - ότι, δηλαδή, ό Χρόνος είναι μια αίσθηση και μια έννοια, "ο Χρόνος του Άνθρωπου".

Θα προσπαθήσουμε να αποποιηθούμε τη βαρειά νευτώνεια κληρονομιά του Χώρου και του Χρόνου ως sensorium Dei - ως τη σκηνή όπου ένας Δημιουργός εγκατέστησε τον Κόσμο, εφοδιασμένη με ένα κοσμικό ρολόι που άρχισε να χτυπά από τη στιγμή της δημιουργίας. Δεινή πράγματι ή δυσκολία της νόησης να συλλάβει κάτι που δεν έχει "αρχή"! - και όμως έχει φτάσει μέχρι εμάς ό απόηχος της ηρακλείτειας σκέψης για έναν Κόσμο "πού ήταν, είναι και θα είναι πυρ αείζωον..."

Με τη θέση μου πως ό Χρόνος είναι αίσθηση και έννοια έρχομαι μόνο να αναστήσω παλιές ιδέες μετεωρικών διανοητών, όπως ό Αριστοτέλης και ο Leibniz - ιδέες πού κάπως σκεπάστηκαν από τον δικαιολογημένο άλλα βιαστικό ενθουσιασμό για το νέο και αποτελεσματικό. Νομίζω, λοιπόν, πώς τις τρεις περίπου τελευταίες δεκαετίες ή εμφάνιση και ραγδαία πρόοδος μιας πολύ γενικής κατεύθυνσης στη Φυσική και Βιολογία -μη γραμμικά δυναμικά συστήματα, πολυπλοκότητα, ανάδυση, συμμετρία και θραύσεις της, κ.λπ., μαζί με την εκρηκτική ανάπτυξη τής Νευρολογίας- επιτρέπουν να υπερασπιστούμε αποφασιστικά, από άλλη σκοπιά, εκείνες τις παλιές ιδέες.
ΈκδοσηΑθήνα, Εκδόσεις Γκοβόστη, 1η έκδοση, 2012
ΜορφήΒιβλίο
ΘέματαΦιλοσοφία, Σύγχρονη
Επιστήμη - Φιλοσοφία και θεωρία
Χρόνος (Φιλοσοφία)
ISBN978-960-446-151-6
ISBN-13978-960-446-151-6
Φυσική περιγραφή256σ., Μαλακό εξώφυλλο, 23x15εκ.
LEADER 22 4500
001172609
00520200830120729.431
020##|a 9789604461516
020##|a 9789604461516
0410#|a ελληνικά
08214|a 190 |a 501 |a 115 |2 23
1001#|a Ταμπάκης, Νίκος Α.
24510|a Ο χρόνος του ανθρώπου |b Φυσικός κόσμος και συνείδηση |c Νίκος Α. Ταμπάκης
250##|a 1η έκδοση
260##|a Αθήνα |b Εκδόσεις Γκοβόστη |c 2012
300##|a 256σ. |b Μαλακό εξώφυλλο |c 23x15εκ.
520##|a Φυσικός κόσμος και συνείδηση
650#1|a Φιλοσοφία, Σύγχρονη
650#1|a Επιστήμη - Φιλοσοφία και θεωρία
650#1|a Χρόνος (Φιλοσοφία)
903##|a €12.0
ΤίτλοςΟ χρόνος του ανθρώπου / Νίκος Α. Ταμπάκης ;
Κύριος ΣυγγραφέαςΝίκος Α. Ταμπάκης
ΈκδοσηΑθήνα, Εκδόσεις Γκοβόστη, 1η έκδοση, 2012
ΜορφήΒιβλίο
ΘέματαΦιλοσοφία, Σύγχρονη
Επιστήμη - Φιλοσοφία και θεωρία
Χρόνος (Φιλοσοφία)
ISBN978-960-446-151-6
ISBN-13978-960-446-151-6
Φυσική περιγραφή256σ., Μαλακό εξώφυλλο, 23x15εκ.

Σχόλια/Κριτικές

Περισσότερα από Φιλοσοφία, Σύγχρονη
Περισσότερα από Επιστήμη - Φιλοσοφία και θεωρία
Περισσότερα από Χρόνος (Φιλοσοφία)