Τα έθνη-κράτη αναδύθηκαν μέσα από φλογερές ιδέες για την πατρίδα και το λαό όσο και από αιματηρούς ένοπλους, πολιτικούς και διπλωματικούς αγώνες. Αυτή η εξελικτική πορεία σφραγίστηκε από τα σχέδια των ιδεολόγων εθνικιστών για τα σύνορα του κράτους που ονειρεύονταν και τις αντιλήψεις τους για το έθνος. Καθώς τέτοια εδαφικά σχέδια σπάνια συνέπιπταν με τα πραγματικά σύνορα που ορίζονταν από το διακρατικό σύστημα, οι αντίπαλοι εθνικισμοί κατέφυγαν σε αλυτρωτισμό, ανταλλαγές πληθυσμών και εθνοκαθάρσεις που οδήγησαν στη σημερινή χαρτογραφία. Τα ουτοπικά εθνικά οράματα συμπορεύτηκαν με διαφορετικούς ορισμούς του έθνους θεμελιωμένους είτε στη θρησκεία και την εθνότητα, είτε σε κοσμικές και συνταγματικές αρχές.

Οι πρωτότυπες μελέτες επιστημόνων από την Ελλάδα και την Τουρκία που περιλαμβάνει αυτός ο τόμος εξετάζουν τις ιδεολογίες και τις πολιτικές διαδικασίες που διαμόρφωσαν, διαφορετικά στις δύο χώρες, την εθνική επικράτεια και το εθνικό ανήκειν. Το βιβλίο δείχνει ότι υπήρχαν και άλλοι δρόμοι πέρα απ' αυτούς που πήρε η οικοδόμηση του έθνους-κράτους και η αντιμετώπιση των πληθυσμών του στην Ελλάδα και στην Τουρκία, ενώ επεκτείνεται σε ζητήματα που σήμερα ακόμα παραμένουν άλυτα στο διάλογο μεταξύ των δύο χωρών αλλά και στη διεθνή πολιτική σκηνή.