Εκατόν πενήντα χρόνια μετά την πρώτη δημοσίευση τους οι "Ελεύθεροι πολιορκισμένοι" του Σολωμού εξακολουθούν να αναγνωρίζονται ως το κορυφαίο έργο του σημαντικότερου ποιητή της Νεότερης Ελλάδας. Το παράδοξο είναι ότι ένα έργο τέτοιας σημασίας εξακολουθεί να παρουσιάζει σήμερα ορισμένα δισεπίλυτα προβλήματα, που μπορούν να διακριθούν σχηματικά σε δύο κατηγορίες: στα φιλολογικά-εκδοτικά και στα ερμηνευτικά.
Η παρούσα έκδοση λαμβάνει υπόψη της τα πλέον πρόσφατα δεδομένα και πορίσματα της έρευνας, με στόχο να δώσει λύσεις στα προβλήματα αυτά. Από τη μια, η δημοσίευση και αποκρυπτογράφηση των σολωμικών "Αυτογράφων" δίνει τη δυνατότητα για μια νέα φιλολογική αποκατάσταση του κειμένου. Από την άλλη, οι συστηματικές μελέτες για την ευρωπαϊκή παιδεία του ποιητή επιτρέπουν μια ερμηνευτική προσέγγιση του έργου που δίνει έμφαση στη φιλοσοφική του διάσταση και στην οικουμενική του αξία· ανάγνωση που έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τις καθιερωμένες αντιλήψεις περί έργου καθαρά "ιστορικού", "πατριωτικού" ή "εθνικού".