Ο Μιχάλης Δαμανάκης είναι καθηγητής Διαπολιτισμικής Παιδαγωγικής στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Κρήτης και Διευθυντής του Εργαστηρίου Διαπολιτισμικών και Μεταναστευτικών Μελετών (Ε.ΔΙΑ.Μ.ΜΕ). Σπούδασε Παιδαγωγική, Κοινωνιολογία, Ιστορία και Φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο Κολωνίας, στη Γερμανία, και απέκτησε τους τίτλους Magister Artium και Doktor Phil. Εργάστηκε επί εξίμισι έτη σε Γερμανικά Πανεπιστήμια και στη συνέχεια στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων (1985-1994), όπου και χρημάτισε επί πέντε έτη Πρόεδρος του Παιδαγωγικού Τμήματος. Από το ακαδημαϊκό έτος 1995/96 εργάζεται στο Παιδαγωγικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Κρήτης, του οποίου και χρημάτισε Πρόεδρος για δύο έτη, ενώ από το Σεπτέμβριο του 1999 μέχρι τον Αύγουστο του 2004 ήταν Αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου. Τα επιστημονικά του ενδιαφέροντα εστιάζονται κυρίως σε θέματα Μετανάστευσης, Διαπολιτισμικής Παιδαγωγικής, Δίγλωσσης Εκπαίδευσης, Θεωριών Κοινωνικοποίησης και Διδασκαλίας της Ελληνικής ως Δεύτερης Γλώσσας. Έχει συγγράψει ή και επιμεληθεί είκοσι βιβλία και έχει δημοσιεύσει πολλές μελέτες και άρθρα σε διεθνή και ελληνικά περιοδικά, σχετικά με τα παραπάνω επιστημονικά πεδία.