[...] "Σοσιαλισμός" ήταν το όνομα που οι ίδιοι οι Ρώσοι έδωσαν στο εν λόγω μεταβατικό καθεστώς. Αυτό το σύστημα ίσχυε στη Σοβιετική Ένωση και στις διάφορες χώρες του "ανατολικού μπλοκ" μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1980, ακόμη και όταν το μοναδικό κόμμα έφερε την ονομασία "Κομμουνιστικό κόμμα". Ο ορισμός του Σουμπέτερ για τον σοσιαλισμό αρμόζει στην εντέλεια. Στην αρχή της δεκαετίας του 1980, οι ειδικοί, κατόπιν πρότασης του ίδιου του Λεονίντ Μπρέζνιεφ, αποκαλούσαν τις χώρες αυτές χώρες του "υπαρκτού σοσιαλισμού".

Θα παρατηρήσουμε, ακόμη, ότι το καθεστώς των χωρών όπου επικράτησε η "σοσιαλδημοκρατία" (πολλά κράτη της Δυτικής και της Βόρειας Ευρώπης, με βασικό εκπρόσωπο τη Γαλλία), δεν είναι παρά μια εκδοχή του καπιταλισμού, συμπεριλαμβανομένων και των περιπτώσεων όπου το άρχον κόμμα αυτοαποκαλείται "σοσιαλιστικό".

Η μελέτη θα αρχίσει με μια ιστορική ανασκόπηση γης γένεσης και της ανάπτυξης του καπιταλισμού.

Claude Jessua, ομότιμος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Panteon-Assas (Paris II)