"Οι Κύριοι της γης, σκοτώνουν αλύπητα όποιο ίχνος ζωής δούνε με τα μάτιά τους, για να κερδίσουν την επίγεια βασιλεία τους. Οι Κύριοι του ουρανού σκοτώνουν αλύπητα την αιώνια Συμπαντική ζωή, για να μείνουν μόνοι και κυρίαρχοι του Σύμπαντος μέσα στο αιώνιο σκοτάδι. Ο ανθρωποπίθηκος δούλος άνθρωπος της γης λατρεύει ακόμα την αιώνια βασιλεία, την αιώνια κόλαση του κάθε ουράνιου Κυρίου. Ο άνθρωπος της γης δεν κατάλαβε ακόμα πως έχει και εγκέφαλο".

(απόσπασμα από το βιβλίο)

"Μονόφθαλμο" ονομάζει ο φυσικός Παναγιώτης Μπαστάνης το "μικρόβιο" που "σκοτώνει" τον ανθρώπινο εγκέφαλο. Έχοντας αναλύσει τα υπαρξιακά προβλήματα της ανθρώπινης οντότητας εργαζόμενος στην Ελλάδα και σε χώρες της Αφρικής και της Ασίας, ο συγγραφέας κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο "μονόφθαλμος" δεν είναι τίποτε περισσότερο από το "μάτι του Θεού" που ελέγχει και καθοδηγεί τις ανθρώπινες συμπεριφορές ή το "τρίτο μάτι" που υποδουλώνει την ελεύθερη βούληση και ποδηγετεί την εσωτερική φύση του ανθρώπου.

"Ο Ανθρωποπίθηκος" είναι η τελευταία αλυσίδα στον κρίκο των εργασιών που έχει συγγράψει ο Π. Μπαστάνης σχετικά με τον προαιώνιο ρόλο των θεϊκών λόγων και επιταγών στην κοινωνία των ανθρώπων. Παραθέτοντας γεγονότα από την παγκόσμια ιστορία και στοιχεία από τις γραφές διαφόρων θρησκειών, ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος αδρανοποιείται όταν το άτομο αποφασίζει να τεθεί "υπό τις διαταγές" των "ουράνιων κυρίων".

Τότε, ξεκινά ένας ατελείωτος πόλεμος, όπου τα πιο δυνατά όντα "κατατρώνε" τα πιο αδύνατα, προκειμένου να επικρατήσουν στο σύμπαν. Μόνος τρόπος για να απαλλαγεί ο "συμπαντικός κόσμος" από την καταδίκη του "μονόφθαλμου μικροβίου", είναι να χρησιμοποιήσει ο άνθρωπος τη σκέψη του, εκμεταλλευόμενος τα πλεονεκτήματα που του δίνει η επιστήμη, η σκέψη και ο κριτικός λόγος.
Από τα πλέον χαρακτηριστικά παραδείγματα που παραθέτει ο συγγραφέας είναι εκείνο που αναφέρεται στην Ελληνική Επανάσταση του 1821 και στον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα που ακολούθησε.