Κεντρική μορφή στη Θεολογία, στη λατρεία, στην εκκλησιαστική ποίηση και τη λειτουργική πράξη, αλλά προπαντός στην ψυχή του κάθε πιστού, η Παναγία αποτελεί ένα οικείο πρόσωπο στην καθημερινότητα του κάθε ανθρώπου, καθώς από πολύ νωρίς απέκτησε, τόσο στα πατερικά κείμενα όσο και στη συνείδηση των πιστών, ιδιότητες προστατευτικές και μεσολαβητικές για τη σωτηρία των ανθρώπων.

Με αφορμή μία από τις μεγαλύτερες εορτές της Ορθοδοξίας, την Κοίμηση της Θεοτόκου τον Δεκαπενταύγουστο, το έκτακτο αφιέρωμα "Η Παναγία των Ελλήνων" ανιχνεύει την εξέχουσα θέση της Θεομήτορος στη βυζαντινή και τη νεοελληνική παράδοση και τέχνη και στο δυτικό πολιτισμό.

Οι ιστορίες και οι παραδόσεις σχετικά με την Παναγία είναι αναρίθμητες και αφορούν όλα τα σημαντικά βήματα του ελληνικού έθνους. Στο χριστιανικό Βυζάντιο, η Θεοτόκος αποτέλεσε ένα από τα ιερά σύμβολα του στρατού και συνδέθηκε με τη σωτηρία της Κωνσταντινούπολης από εχθρικές πολιορκίες. Προς τιμήν Της συντάχθηκαν πολλά υμνητικά τροπάρια, περίοπτη θέση στα οποία κατέχει ο Ακάθιστος Ύμνος, κορυφαίο δημιούργημα της βυζαντινής υμνογραφίας.

Η Παναγία κατέχει εξέχουσα θέση και στη νεοελληνική λαογραφική παράδοση, η οποία είναι γεμάτη από διηγήσεις και συμβολισμούς που σχετίζονται με τη Θεοτόκο. Ο ελληνικός λαός Την περιέλαβε με ιδιαίτερη θέρμη και αγάπη, καθώς σε όλους τους εθνικούς αγώνες, όπως χαρακτηριστικά σημείωσε στα απομνημονεύματα του ο θρυλικός Γέρος του Μοριά, βοήθησε "τους Έλληνες να ψυχωθούν".

Η μορφή της Παναγίας είναι αναμφισβήτητα από τις κυρίαρχες στην τέχνη του βυζαντινού και του μεταβυζαντινού κόσμου, καθώς και στην ευρωπαϊκή τέχνη από την εποχή του Μεσαίωνα έως και τα νεότερα χρόνια. Οι παραστάσεις Της απαντούν σε έργα ποικίλων ειδών και αντανακλούν την ιδιαίτερα προβεβλημένη θέση της Παναγίας στη θεολογική σκέψη, στην υμνολογία και τη λατρευτική πράξη της Ορθόδοξης και της Δυτικής Εκκλησίας.

(από τον πρόλογο του βιβλίου)