Να συνοψιστεί σε μια εκατοντάδα σελίδες, μια χιλιετία ιστορίας του μεγαλύτερου χριστιανικού κράτους του Μεσαίωνα, αυτό ήταν το στοίχημα που δεν είχε διστάσει να αναλάβει ο μεγάλος βυζαντινολόγος Πως Λεμέρλ (Paul Lemerle), εδώ και πάνω από εβδομήντα χρόνια. Είναι μεγάλη τιμή, το να τίθεται το όνομα κάποιου μετά το όνομα εκείνου. Οι συνθήκες έχουν αλλάξει, γιατί οι βυζαντινές σπουδές έχουν γνωρίσει μεγάλη επιτυχία από το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο κι έπειτα, όχι μόνο στις χώρες όπου ο βυζαντινός πολιτισμός συνεχίζει να κάνει άμεσα αισθητή την επίδρασή του, στην έκφραση της θρησκείας ή μέσα από τη μνημειακή αρχιτεκτονική, ή από τα κατάλοιπα που αποκαλύπτονται από τις ανασκαφές, που ο αριθμός τους αυξάνεται ολοένα, από τις βαλκανικές χώρες μέχρι τη Ρωσία. [...]

Jean-Claude Cheynet, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Sorbonne