Ο παρών τόμος περιλαμβάνει εισηγήσεις ειδικών επιστημόνων, κατά κύριο λόγο ερευνητών του Ινστιτούτου Βυζαντινών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, που στηρίζονται σε αποτελέσματα συλλογικών ερευνών του ινστιτούτου σε συνδυασμό με έρευνες ορισμένων ακαδημαϊκών συνεργατών του. Ο στόχος αυτών των διαλέξεων είναι πολλαπλός: αρχικά, αποσκοπεί στο να προτείνει λύσεις, πάντα σύμφωνα με τα πορίσματα των ερευνών που αναφέρθηκαν, σε διαχρονικά προβλήματα θεωρούμενα ως τώρα δυσεπίλυτα. Δεύτερον, στο να δοθούν με απλότητα και σαφήνεια, όχι στερεότυπες γνώσεις, αλλά απεικονίσεις της βυζαντινής πραγματικότητας που θα αποκαλύπτουν τόσο την πορεία μιας κοινωνίας όσο και την αποκαλούμενη εσώτερη δυναμική της. Τελευταίο, στη σειρά, μα όχι και στη σημασία, οι έξι αυτές διαλέξεις αποσκοπούν να παρουσιάσουν ορισμένες πτυχές της λεγόμενης "στάσης ζωής" των βυζαντινών ανθρώπων κατά την εποχή που η αυτοκρατορία ήταν μεγάλη, ενιαία και κραταιά.