Αναμενοντας το τελος του κοσμου τον 17ο αιωνα
Αναμένοντας το τέλος του κόσμου τον 17ο αιώνα
Ο εβραίος μεσσίας και ο μέγας διερμηνέας
Γιώργος Κουτζακιώτης
Στο Πρώτο Μέρος του βιβλίου, παρουσιάζονται οι παράγοντες δημιουργίας του εσχατολογικού και μεσσιανικού αυτού κλίματος στον ευρωπαϊκό και τον μεσογειακό χώρο, στις παραμονές του κινήματος. Το κλίμα που είχε τότε διαμορφωθεί δεν μπορεί να γίνει κατανοητό σήμερα παρά μόνο υιοθετώντας την κυρίαρχη οπτική των ανθρώπων της εποχής· δηλαδή, προβάλλοντας και
αποκρυπτογραφώντας τα σημεία που οι άνθρωποι έβλεπαν στον χώρο και τον χρόνο τους και τα οποία φαίνονταν να συνδέονται αρμονικά μεταξύ τους, στοιχειοθετώντας τις λέξεις ενός μεγάλου ανοιχτού βιβλίου προφητειών· σημεία στον ουρανό και τη γη, στα ιερά κείμενα και τις χρονολογίες, στους αριθμούς και τις λέξεις.
Το κίνημα του Σαμπατάι, το οποίο συγκλόνισε τις εβραϊκές κοινότητες όλου του κόσμου, δεν θα μπορούσε ασφαλώς να περάσει απαρατήρητο και να μην καταγραφεί στις ελληνικές πηγές. Οι μαρτυρίες αυτές εξετάζονται και συσχετίζονται με τις πληροφορίες της υπάρχουσας ιστοριογραφίας στο Δεύτερο Μέρος του βιβλίου. Η καταγωγή του εβραίου μεσσία, η περιοδεία του, ορισμένες όψεις του κινήματός του, ο εξισλαμισμός του, η ακόλουθη στάση του και η εξορία του μαρτυρούνται σε ελληνικά ιστοριογραφικά και χρονογραφικά έργα τα οποία συντάχθηκαν από τα τέλη του 17ου έως τα τέλη του 18ου αιώνα. Πέρα από τα έργα αυτά, σε ορθόδοξους εκκλησιαστικούς κώδικες της εποχής του κινήματος καταγράφεται ένα ελληνικό κείμενο το οποίο φέρεται να είναι η μεσσιανική εγκύκλιος του Σαμπατάι. Το κείμενο αυτό είναι αυθεντικό και είναι μετάφραση μιας εγκυκλίου, της οποίας το εβραϊκό πρωτότυπο δεν σώζεται. Η ελληνική μετάφραση αποτέλεσε τη βάση για τη μετάφραση της εγκυκλίου αυτής και σε άλλες γλώσσες (αρμενική, τουρκική, ιταλική) και, επομένως, διαδραμάτισε πρωταγωνιστικό ρόλο στη διάδοσή της πέρα από τα όρια των εβραϊκών κοινοτήτων. Το ελληνικό κείμενο συνέβαλε έτσι καίρια στην κοινοποίηση των εξαγγελιών του εβραίου μεσσία σε άλλες εθνοθρησκευτικές ομάδες και αναθέρμανε ασφαλώς τους εσχατολογικούς φόβους και τις μεσσιανικές ελπίδες στους λόγιους κύκλους της αυτοκρατορίας.
Μεταφραστής της εγκυκλίου του Σαμπατάι στα ελληνικά ήταν ο μέγας διερμηνέας της Υψηλής Πύλης Παναγιώτης Νικούσιος, ένα γνωστό πρόσωπο της εποχής, καθώς θεωρείται ο πρώτος χριστιανός που απέκτησε σημαντική θέση στη σουλτανική Αυλή. Ποιες αναζητήσεις όμως ώθησαν τον Νικούσιο στην ελληνική μετάφραση της εβραϊκής μεσσιανικής εγκυκλίου; Η απάντηση στο ερώτημα αυτό έρχεται αβίαστα, αν ο ιστορικός σκιαγραφήσει τον κόσμο του μεγάλου διερμηνέα, πράγμα που γίνεται στο Τρίτο Μέρος του βιβλίου. Πρόκειται για έναν κόσμο διαποτισμένο από μυστικιστικές ερμηνείες, ο οποίος περιστρεφόταν γύρω από έναν βασικό άξονα, εκείνον της πολλαπλής ανάγνωσης του παρόντος για την πρόγνωση του μέλλοντος της χριστιανοσύνης. Το πεδίο παρατήρησης του Νικουσίου ήταν εξαιρετικά ευρύ και εκτεινόταν από το ουράνιο στερέωμα ως τα αρχαία και τα ιερά
κείμενα. Οι πλανήτες και τα ζώδια, η εβραϊκή Βίβλος και το Κοράνι, ή τα ιερογλυφικά των αρχαίων αιγυπτιακών οβελίσκων, δεν συγκροτούσαν γι' αυτόν απλά ένα χώρο άσκησης των γνώσεών του, αλλά ένα χώρο που "κήρυττε" τη χριστιανική αλήθεια και προμήνυε τη Δευτέρα Παρουσία.
Έκδοση | Αθήνα, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών (Ε.Ι.Ε.). Ινστιτούτο Νεοελληνικών Ερευνών, 1η έκδοση, 2011 |
Μορφή | Βιβλίο |
Σειρά | Ινστιτούτο Νεοελληνικών Ερευνών - Βιβλιοθήκη Ιστορίας των Ιδεών - #120 |
Θέματα | Θρησκεία - Ιστορία Εσχατολογία |
ISBN | 978-960-9538-02-2 |
ISBN-13 | 978-960-9538-02-2 |
Φυσική περιγραφή | 254σ., Μαλακό εξώφυλλο, 24x17εκ. |
Τιμή | € 18.0, (Τελ. ενημ: 2012-04-04) |
Διαθεσιμότητα | Κυκλοφορεί |
LEADER | 22 4500 | |
001 | 167890 | |
005 | 20200824105446.586 | |
020 | ## | |a 9789609538022 |
020 | ## | |a 9789609538022 |
041 | 0# | |a ελληνικά |
082 | 14 | |a 200.9 |a 291.23 |2 23 |
100 | 1# | |a Κουτζακιώτης, Γιώργος |
245 | 10 | |a Αναμένοντας το τέλος του κόσμου τον 17ο αιώνα |b Ο εβραίος μεσσίας και ο μέγας διερμηνέας |c Γιώργος Κουτζακιώτης |
250 | ## | |a 1η έκδοση |
260 | ## | |a Αθήνα |b Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών (Ε.Ι.Ε.). Ινστιτούτο Νεοελληνικών Ερευνών |c 2011 |
300 | ## | |a 254σ. |b Μαλακό εξώφυλλο |c 24x17εκ. |
490 | 0# | |a Ινστιτούτο Νεοελληνικών Ερευνών - Βιβλιοθήκη Ιστορίας των Ιδεών |v x |
520 | ## | |a Ο εβραίος μεσσίας και ο μέγας διερμηνέας |
650 | #1 | |a Θρησκεία - Ιστορία |
650 | #1 | |a Εσχατολογία |
903 | ## | |a €18.0 |
Τίτλος | Αναμένοντας το τέλος του κόσμου τον 17ο αιώνα / Γιώργος Κουτζακιώτης ; |
Κύριος Συγγραφέας | Γιώργος Κουτζακιώτης |
Έκδοση | Αθήνα, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών (Ε.Ι.Ε.). Ινστιτούτο Νεοελληνικών Ερευνών, 1η έκδοση, 2011 |
Μορφή | Βιβλίο |
Σειρά | Ινστιτούτο Νεοελληνικών Ερευνών - Βιβλιοθήκη Ιστορίας των Ιδεών · 120 |
Θέματα | Θρησκεία - Ιστορία Εσχατολογία |
ISBN | 978-960-9538-02-2 |
ISBN-13 | 978-960-9538-02-2 |
Φυσική περιγραφή | 254σ., Μαλακό εξώφυλλο, 24x17εκ. |