Στη διάρκεια του κρητικού 19ου αιώνα (1830-1913) η οικονομία και η κοινωνία της Κρήτης γνώρισαν σπουδαίες μεταβολές. Ποιοι τομείς της κρητικής οικονομίας αναπτύχθηκαν και ποιοι παρέμειναν στάσιμοι ή παρήκμασαν στην πάροδο του χρόνου και ποιο μοντέλο οικονομικής ανάπτυξης επικράτησε; Πώς οι Κρήτες ξεπέρασαν τους περιορισμούς του χώρου και εκμεταλλεύτηκαν τις δυνατότητες του νησιού; Με ποιον τρόπο αντιμετώπισαν τις οικονομικές κρίσεις και τις υφέσεις οι οποίες αμφισβήτησαν την ευχερή διαβίωσή τους; Η επιδείνωση των οικονομικών όρων επηρέασε την επαναστατικότητα των χριστιανών; Και αντιστρόφως, η επαναστατικότητα και οι εξεγέρσεις επηρέασαν την κρητική οικονομία στη βραχεία και τη μακρά διάρκεια; Μέσα από ποιες διεργασίες οι οικονομικοί μετασχηματισμοί αναδιαμόρφωσαν την κρητική κοινωνία, αναδιατάσσοντας τις ηγετικές ομάδες και αλλοιώνοντας την οικονομική, κοινωνική και πολιτική ισορροπία μεταξύ χριστιανών και μουσουλμάνων υπέρ των πρώτων; Και τέλος, πώς οι δυσμενείς οικονομικοί όροι, υπό τη συνεπίδραση του εθνικισμού, συνέβαλαν στην απονομιμοποίηση της οθωμανικότητας στη συνείδηση των χριστιανών και στην ενίσχυση της ελληνικής εθνικής ταυτότητας;

Τα παραπάνω είναι μερικά από τα ερωτήματα που επιχειρείται να απαντηθούν στο βιβλίο αυτό με τη συστηματική χρήση αδιερεύνητων μέχρι σήμερα πηγών, μεταξύ των οποίων δεσπόζουν οι προξενικές και διπλωματικές αναφορές (αγγλικές, γαλλικές και ελληνικές) οι στατιστικές πληθυσμού και γεωργίας-κτηνοτροφίας, τα πρακτικά των συζητήσεων των κρητικών Γενικών Συνελεύσεων, ο Τύπος της Κρήτης και τα περιηγητικά κείμενα.