Όταν η αθηναϊκή δημοκρατία αποκαταστάθηκε το 403 π.Χ., ανάμεσα στους όρους της συμφιλίωσης των δημοκρατικών εξορίστων με τους "εν τω άστει" συμπολίτες τους προβλεπόταν, σε τακτή προθεσμία, η ελεύθερη μετοικεσία των φίλων και οπαδών του έκπτωτου καθεστώτος στην Ελευσίνα. Εκεί είχαν ήδη αποσυρθεί οι πρωταίτιοι της τυρρανίδας των Τριάκοντα και για τα επόμενα περίπου δύο χρόνια διαβίωσαν με τους ομοϊδεάτες τους ως αυτεξούσια κοινότητα. Επρόκειτο, λοιπόν, για τη γένεση μιας νέας, προγραμματικά ολιγαρχικής, "πόλεως"; Τις προϋποθέσεις ύπαρξης, την οργάνωση και το τέλος του πολιτειακού μορφώματος Ελευσίνας πραγματεύεται αυτή η μελέτη. Παράλληλα, όμως, το ενδιαφέρον της εστιάζεται σε εκείνες τις περιστάσεις και τις ιδέες που ενδεχομένως θα επέτρεπαν τον σχεδιασμό και την υλοποίηση ενός χωριστικού εγχειρήματος, με άλλα λόγια την οριστική διχοτόμηση του αθηναϊκού δήμου.
