Πλοήγηση

Κοσμας Πολιτης

1888-1974

Κοσμάς Πολίτης (1888-1974). Ο Κοσμάς Πολίτης (λογοτεχνικό ψευδώνυμο του Παρασκευά Ταβελούδη) γεννήθηκε στην Αθήνα, γιος του εμπόρου Λεωνίδα Ταβελούδη από τη Λέσβο και της Καλλιόπης το γένος Χατζημάρκου από το Αϊβαλί. Το 1890 εγκαταστάθηκε με την οικογένειά του στη Σμύρνη, μετά από την οικονομική καταστροφή του πατέρα του. Εκεί πήρε ιδιαίτερα μαθήματα Αγγλικών και Γαλλικών. Το 1900 πέθανε η μητέρα του και ο Πάρις (όπως τον φώναζαν οι δικοί του ) ανατράφηκε από την αδερφή του Μαρία. Στη Σμύρνη φοίτησε στην Ευαγγελική Σχολή και στο Αμερικανικό Κολλέγιο (από το οποίο δεν αποφοίτησε) και εργάστηκε στην Τράπεζα Ανατολής (1905-1911), σε υποκατάστημα της Εταιρείας Wiener Bank-Verein (1911-1919) και στην τράπεζα Credit Foncier d’ Algerie et de Tunisie (1919-1922). Το 1917 παντρεύτηκε την Κλάρα Κρέσπι που καταγόταν από την Αυστροουγγαρία, με την οποία απέκτησε μια κόρη, τη Φοίβη. Το Σεπτέμβρη του 1922 έφυγε με την οικογένειά του για τη Μασσαλία και το Παρίσι, όπου εργάστηκε στην εκεί Credit Foncier d’ Algerie et de Tunisie και το 1923 έφυγε για την Αγγλία. Εργάστηκε στο υποκατάστημα της Ιονικής Τράπεζας του Λονδίνου και το 1924 επέστρεψε στην Ελλάδα ως υποδιευθυντής στο υποκατάστημα της Ιονικής Τράπεζας στην Αθήνα. Το 1934 ζήτησε μετάθεση στην Πάτρα, όπου έζησε ως το 1942 αντιμετωπίζοντας έντονα οικονομικά προβλήματα, λόγω του δανείου που είχε πάρει για να χτίσει το σπίτι του στο Παλαιό Ψυχικό (που δημεύτηκε το 1945 από το Δημόσιο και ο Πολίτης αναγκάστηκε να πληρώνει ενοίκιο ως το θάνατό του). Παράλληλα αντιμετώπισε προβλήματα υγείας και το 1942 απολύθηκε από τη θέση του, καθώς η διεύθυνση της τράπεζας έκρινε πως έκανε κατάχρηση αναρρωτικών αδειών κατά τη διάρκεια σοβαρής αρρώστιας της κόρης του (πέθανε την ίδια χρονιά πάνω στη γέννα της, το ίδιο και το παιδί της· ο θάνατός της στάθηκε καθοριστικός για την επανασύνδεση του Πολίτη με την Κλάρα). Από το 1942 και ως το θάνατό του το βασικό μέσο βιοπορισμού του ήταν οι μεταφράσεις (από το 1945-1946 εργάστηκε ως μεταφραστής στο Βρετανικό Συμβούλιο και στο περιοδικό "Ελληνοαγγλική Επιθεώρηση"). Υπήρξε μέλος του ΚΚΕ και ιδρυτικό μέλος της ΕΔΑ, με την οποία έθεσε υποψηφιότητα στις εκλογές του 1951 στην περιφέρεια Πατρών, χωρίς να εκλεγεί. Το 1961 έγινε επίτιμο μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών (είχε προηγηθεί άρνηση της Εθνικής Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών να τον δεχτεί, καθώς αρνήθηκε να υπογράψει δήλωση μετανοίας για την αριστερή του δράση). Το 1967 πέθανε η γυναίκα του και ο Πολίτης συνελήφθη από την Ασφάλεια της δικτατορίας. Το 1973 μπήκε στον Ευαγγελισμό λόγω αναπνευστικής και καρδιακής ανεπάρκειας, μεταφέρθηκε για λίγο στον οίκο ευγηρίας "Relax Palace" στο Μαρούσι και ένα χρόνο αργότερα ξαναμπήκε στον Ευαγγελισμό, όπου πέθανε. Η πρώτη εμφάνιση του Κοσμά Πολίτη στο χώρο της λογοτεχνίας έγινε σε ηλικία 42 ετών με την έκδοση του "Λεμονοδάσους" (1930), που γίνεται δεκτό με ενθουσιασμό από τον κόσμο των γραμμάτων, ενώ ο ίδιος δήλωνε "ερασιτέχνης συγγραφέας". Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στην Πάτρα έγραψε την "Eroϊca", που μοιράστηκε το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος, το 1939, από κοινού με τον Μενέλαο Λουντέμη, και μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο το 1960 από τον Μιχάλη Κακογιάννη (βραβείο σκηνοθεσίας Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, 1961, και συμμετοχή στα Φεστιβάλ Βερολίνου και Λονδίνου). Τιμήθηκε με το Α΄ Κρατικό Βραβείο διηγήματος (1960 για την "Κορομηλιά") και το Α΄ Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος (1964 για το "Στου Χατζηφράγκου"). Ο Κοσμάς Πολίτης θεωρείται ως ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της πεζογραφίας της γενιάς του ’30. Στο σύνολο του πεζογραφικού του έργου κυριαρχεί η αγωνιώδης αναζήτηση του απόλυτου ιδεώδους (συχνά τραγική λόγω της επίγνωσης της χιμαιρικής φύσης μιας τέτοιας αναζήτησης), η οποία εκφράζεται άλλοτε μέσω μιας ιδεαλιστικής, αισθητιστικής και κοσμοπολίτικης γραφής, που συνδυάζει ρεαλιστικά στοιχεία με λυρικές εξάρσεις και κινείται στα πλαίσια της μυθοποίησης της ζωής, και άλλοτε με μια πιο άμεση ιδεολογική στροφή προς τα κοινωνικά και πολιτικά προβλήματα της εποχής (εντονότερη στα έργα του μετά την εισχώρησή του στο ΚΚΕ με αφετηρία "Το Γυρί"). Το τελευταίο εξολοκλήρου σωζόμενο έργο του "Στου Χατζηφράγκου" έχει ως αφορμή τα παιδικά χρόνια του συγγραφέα στη Σμύρνη και κατά κάποιο τρόπο συνοψίζει το σύνολο της δημιουργίας του. Άλλα έργα του είναι: "Εκάτη", μυθιστόρημα, 1933, "Κωνσταντίνος ο Μέγας", θεατρικό, 1957, "Μάρκο Πόλο", πρωτότυπη εργασία πάνω στα ταξίδια του, 1967, αρκετά διηγήματα, το μυθιστόρημα "Τέρμα", το οποίο έμεινε ημιτελές (α' εκδ. 1975) και το αφήγημα "Καϊάφας" (α' εκδ. 1976).Για περισσότερα βιογραφικά στοιχεία του Κοσμά Πολίτη βλ. Νόρα Αναγνωστάκη, "Κοσμάς Πολίτης", στο "Η μεσοπολεμική πεζογραφία· από τον πρώτο ως τον δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο (1914-1939)", τ. Ζ΄, σ.252-309, Αθήνα: Σοκόλης, 1993· Αλέξης Ζήρας, "Πολίτης Κοσμάς", στο "Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό", τ. 8, Αθήνα: Εκδοτική Αθηνών, 1988· Peter Mackridge, "Χρονολόγιο Κοσμά Πολίτη (Πάρι Ταβελούδη)", περιοδικό "Διαβάζω" τ. 116, 10/4/1985, σ.8-12· Peter Mackridge, "Ο Κοσμάς Πολίτης και η εποχή του ως το 1937" και "Προσθήκες στη βιογραφία του Κ. Πολίτη (μετά το 1937)", στο Κοσμάς Πολίτης, "Eroϊca", επιμ. Peter Mackridge, σ. στ΄-κα΄, Αθήνα: Ερμής/"Νέα Ελληνική Βιβλιοθήκη", 1982· Αλέξης Ζήρας, "Πολίτης Κοσμάς", στο "Λεξικό Νεοελληνικής Λογοτεχνίας", Αθήνα: Εκδόσεις Πατάκη, 2007, σ. 1841-42.(Πηγή: Αρχείο Ελλήνων Λογοτεχνών, Ε.ΚΕ.ΒΙ.).

Βιβλία - Συγγραφή (41)

Τέρμα

Τέρμα

Κοσμάς Πολίτης

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 353 εμφανίσεις

Το τελευταίο έργο του Κοσμά Πολίτη "Τέρμα", είναι ένα μυθιστορηματικό έργο, μία αφήγηση μιας απλής ο...

Eroica

Eroica

Κοσμάς Πολίτης

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 426 εμφανίσεις

Στην Ερόικα, αιωρούμαστε μεταξύ δύο κόσμων. Από τη μία η πραγματικότητα της ενήλικης ζωής, από την ά...

Κορομηλιά

Κορομηλιά

Κοσμάς Πολίτης

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 390 εμφανίσεις

Η συλλογή διηγημάτων "Κορομηλιά" κυκλοφόρησε το 1955 στην Αθήνα.

Στου Χατζηφράγκου

Στου Χατζηφράγκου

Κοσμάς Πολίτης

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 362 εμφανίσεις

Στο μυθιστόρημα "Στου Χατζηφράγκου", πρωταγωνίστρια είναι η ίδια η Σμύρνη και ειδικότερα η λαϊκή συν...

Λεμονοδάσος

Λεμονοδάσος

Κοσμάς Πολίτης

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 378 εμφανίσεις

Πρόκειται για το μυθιστόρημα που γοήτευσε πολλές γενιές αναγνωστών, καθιερώνοντας στη λογοτεχνία τον...

Στου Χατζηφράγκου

Στου Χατζηφράγκου

Κοσμάς Πολίτης

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 331 εμφανίσεις

Το τελευταίο ολοκληρωμένο μυθιστόρημα του Κοσμά Πολίτη, "Στου Χατζηφράγκου", το οποίο τιμήθηκε με Κρ...

Εκάτη

Εκάτη

Κοσμάς Πολίτης

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 331 εμφανίσεις

Στο μυθιστόρημα του Κοσμά Πολίτη "Εκάτη" παρουσιάζεται με γλαφυρό τρόπο η επιθυμία ενός νέου άνδρα τ...

Στου Χατζηφράγκου

Στου Χατζηφράγκου

Κοσμάς Πολίτης

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 313 εμφανίσεις

Στο μυθιστόρημα "Στου Χατζηφράγκου", πρωταγωνίστρια είναι η ίδια η Σμύρνη και ειδικότερα η λαϊκή συν...

Τρεις γυναίκες

Τρεις γυναίκες

Κοσμάς Πολίτης

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 340 εμφανίσεις

Στη νουβέλα "Τρεις γυναίκες" (1941) θίγεται το θέμα του απόλυτου έρωτα μέσα από την παρουσίαση τριών...

Λεμονοδάσος

Λεμονοδάσος

Κοσμάς Πολίτης

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 344 εμφανίσεις

[...] Το "Λεμονοδάσος" (1930), με το οποίο γίνεται η πρώτη εμφάνιση του Κοσμά Πολίτη στα γράμματα, ε...

Τέρμα

Τέρμα

Κοσμάς Πολίτης

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 375 εμφανίσεις

Το τελευταίο έργο του Κοσμά Πολίτη "Τέρμα", είναι ένα μυθιστορηματικό έργο, μία αφήγηση μιας απλής ο...

Το Γυρί

Το Γυρί

Κοσμάς Πολίτης

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 325 εμφανίσεις

Το μυθιστόρημα "Το γυρί" σκιαγραφεί τη ζωή στην ομώνυμη συνοικία της Πάτρας. Ρεαλιστική απεικόνιση τ...

Βιβλία - Συμμετοχή (121)

Το στρίψιμο της βίδας

Το στρίψιμο της βίδας

Henry James

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 484 εμφανίσεις

"Το στρίψιμο της βίδας" του Χένρυ Τζέημς (1843-1916) είναι ένα από τα διασημότερα έργα του συγγραφέα...

Δεκαήμερον

Δεκαήμερον

Giovanni Boccaccio

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 532 εμφανίσεις

Το "Δεκαήμερον" ξετυλίγεται στους λόφους του Φιέζολε, λίγο πιο έξω από τη Φλωρεντία, το σωτήριο έτος...

Ανθολογία ποιημάτων

Ανθολογία ποιημάτων

Federico García Lorca

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 620 εμφανίσεις

"Μα τι να σου πω για την ποίηση;Τι να σου πω γι' αυτά τα σύννεφα, γι' αυτόν τον ουρανό; Να τα κοιτάζ...

Τα σταφύλια της οργής

Τα σταφύλια της οργής

John Steinbeck

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 504 εμφανίσεις

Το αριστούργημα Τζ. Στάιμπεκ που τον καθιέρωσε στην κορυφή της λογοτεχνίας και τον βράβευσε με νόμπε...

Ο πόλεμος της φωτιάς

Ο πόλεμος της φωτιάς

Joseph Henri Rosny

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 432 εμφανίσεις

Ειν' ο αγώνας του ανθρώπου για την κατάκτηση της φωτιάς, την κατάκτηση της ζωής. Η ζωτική αυτή ανάγκ...

Ήμουν ένα άσχημο κορίτσι

Ήμουν ένα άσχημο κορίτσι

Anne - Marie Selingo

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 467 εμφανίσεις

Ξεχειλίζω από ευτυχία. Όλος ο κόσμος με συγχαίρει για την όμορφη γυναικούλα μου.Πώς; Μονάχα όμορφη;Ε...

Το στρίψιμο της βίδας

Το στρίψιμο της βίδας

Henry James

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 417 εμφανίσεις

Το Στρίψιμο της βίδας είναι το σπουδαιότερο έργο του Αμερικανού συγγραφέα Χένρυ Τζέημς (1843-1916), ...

Διηγήσεις

Διηγήσεις

Edgar Allan Poe

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 639 εμφανίσεις

Γέννημα του σκοτεινού ρομαντισμού, ο Πόε έγραψε τις πιο μακάβριες ιστορίες του για να ανταποκριθεί σ...

Οι Δουβλινέζοι

Οι Δουβλινέζοι

James Joyce

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 478 εμφανίσεις

Στη φημισμένη συλλογή των "Δουβλινέζων" συγκαταλέγονται δεκαπέντε σύντομες ιστορίες που συνδέονται μ...

Το βαρέλι του Αμοντιλάδο

Το βαρέλι του Αμοντιλάδο

Edgar Allan Poe

Προτεινόμενο 1 φορές · Σε 3 συλλογές · 549 εμφανίσεις

Περιλαμβάνονται τα διηγήματα:- "Ουίλιαμ Ουίλσον"- "Το ερωτικό ραντεβού"- "Το βαρέλι του Αμοντιλάδο"-...