[{"id":64904,"title":"Βυζαντινή Μακεδονία 324-1430 μ.Χ.","subtitle":"Διεθνές συμπόσιο, Θεσσαλονίκη 29-31 Οκτωβρίου 1992","description":null,"image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b66668.jpg","isbn":"960-7265-23-8","isbn13":"978-960-7265-23-4","ismn":null,"issn":null,"series":{"id":3697,"name":"Μακεδονική Βιβλιοθήκη","books_count":23,"tsearch_vector":"'bibliothhkh' 'bivliothhkh' 'makedonikh' 'makedoniki' 'vibliothhkh'","created_at":"2017-04-13T01:22:13.395+03:00","updated_at":"2017-04-13T01:22:13.395+03:00"},"pages":392,"publication_year":1995,"publication_place":"Θεσσαλονίκη","price":"37.0","price_updated_at":"2011-01-17","cover_type":"Σκληρό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":260,"extra":null,"biblionet_id":66668,"url":"https://bibliography.gr/books/byzantinh-makedonia-3241430-mx.json"},{"id":64912,"title":"Το Άγιον Όρος","subtitle":"Διεθνές συμπόσιο, Θεσσαλονίκη 29 Οκτωβρίου - 1 Νοεμβρίου 1993","description":null,"image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b66677.jpg","isbn":"960-7265-31-9","isbn13":"978-960-7265-31-9","ismn":null,"issn":null,"series":{"id":3697,"name":"Μακεδονική Βιβλιοθήκη","books_count":23,"tsearch_vector":"'bibliothhkh' 'bivliothhkh' 'makedonikh' 'makedoniki' 'vibliothhkh'","created_at":"2017-04-13T01:22:13.395+03:00","updated_at":"2017-04-13T01:22:13.395+03:00"},"pages":385,"publication_year":1996,"publication_place":"Θεσσαλονίκη","price":"37.0","price_updated_at":"2011-01-17","cover_type":null,"availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":260,"extra":null,"biblionet_id":66677,"url":"https://bibliography.gr/books/to-agion-oros-05722671-6f1b-4aba-b177-76245dbb91f2.json"},{"id":65261,"title":"Μνήμη Μανόλη Ανδρόνικου","subtitle":null,"description":null,"image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b67038.jpg","isbn":"960-7265-34-3","isbn13":"978-960-7265-34-0","ismn":null,"issn":null,"series":{"id":2212,"name":"Παράρτημα Μακεδονικών","books_count":2,"tsearch_vector":"'makedonikon' 'makedonikvn' 'makedonikwn' 'pararthma' 'parartima'","created_at":"2017-04-13T01:08:52.951+03:00","updated_at":"2017-04-13T01:08:52.951+03:00"},"pages":438,"publication_year":1997,"publication_place":"Θεσσαλονίκη","price":"37.0","price_updated_at":"2011-01-17","cover_type":null,"availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":260,"extra":null,"biblionet_id":67038,"url":"https://bibliography.gr/books/mnhmh-manolh-andronikou.json"},{"id":65256,"title":"Οι τοιχογραφίες της μονής Λατόμου Θεσσαλονίκης και η βυζαντινή ζωγραφική του 12ου αιώνα","subtitle":null,"description":null,"image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b67034.jpg","isbn":null,"isbn13":null,"ismn":null,"issn":null,"series":{"id":3697,"name":"Μακεδονική Βιβλιοθήκη","books_count":23,"tsearch_vector":"'bibliothhkh' 'bivliothhkh' 'makedonikh' 'makedoniki' 'vibliothhkh'","created_at":"2017-04-13T01:22:13.395+03:00","updated_at":"2017-04-13T01:22:13.395+03:00"},"pages":356,"publication_year":1986,"publication_place":"Θεσσαλονίκη","price":"12.0","price_updated_at":"2011-01-17","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":260,"extra":null,"biblionet_id":67034,"url":"https://bibliography.gr/books/oi-toixografies-ths-monhs-latomou-thessalonikhs-kai-h-byzantinh-zwgrafikh-tou-12oy-aiwna.json"},{"id":129833,"title":"Les imprimés helléniques publiés à Thessaloniki (1850-1912)","subtitle":"Contribution à la bibliographie hellénique","description":null,"image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b132457.jpg","isbn":null,"isbn13":null,"ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":109,"publication_year":2001,"publication_place":"Θεσσαλονίκη","price":null,"price_updated_at":null,"cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":260,"extra":null,"biblionet_id":132457,"url":"https://bibliography.gr/books/les-imprimes-helleniques-publies-a-thessaloniki-18501912.json"},{"id":129830,"title":"Έντυπα παλαιά της βιβλιοθήκης της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών (1532-1800)","subtitle":null,"description":"Τον Οκτώβριον του 1990 η Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών εώρτασε την συμπλήρωσιν πενήντα ετών από της ιδρύσεως της με τετραημέρους εκδηλώσεις, αι οποίαι ετέλουν υπό την αιγίδα της Α.Ε. του Προέδρου της Δημοκρατίας κ. Κωνσταντίνου Καραμανλή. Μεταξύ των διοργνανωθεισών εκδηλώσεων ήτο και η Έκθεσις Παλαιών Εντύπων της Βιβλιοθήκης της Εταιρείας, τα οποία χρονολογούνται από του 1532 έως το 1800.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΣτόχος της εκθέσεως αυτής υπήρξεν η παρουσίασις εις το κοινόν του αξιολόγου τούτου τμήματος της Βιβλιοθήκης της Εταιρείας, το οποίον απεικονίζει την εξέλιξιν της ελληνικής τυπογραφίας, καθώς επίσης και την συμβολήν των Ελλήνων, οι οποίοι ως συγγραφείς, μεταφρασταί, επιμεληταί, εκδόται και τυπογράφοι συνέβαλον εις την διατήρησιν του ελληνικού πολιτισμού.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΗ Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών ευρίσκεται εις την ευχάριστον θέσιν να παρουσιάση εκδεδομένον το σπάνιον υλικόν, το οποίον απετέλεσεν αντικείμενον της εκθέσεως. Ο παρών βιβλιογραφικός κατάλογος συνετάχθη υπό του υπευθύνου της Βιβλιοθήκης της Εταιρείας κ. Κωνστ. Πλαστήρα και πιστεύομεν ότι είναι μία σημαντική συμβολή εις την καταγραφήν παλαιοτύπων εντύπων.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΗ Εταιρεία έδωσεν ιδιαιτέραν σημασίαν εις τον εμπλουτισμόν της Βιβλιοθήκης με παλαιότυπα έντυπα και θα συνεχίση κατά τα μέτρον των δυνατοτήτων της να ενισχύη την προσπάθειάν της αυτήν.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΠαραδίδοντες την έκδοσιν ταύτην εις την δημοσιότητα εκφράζομεν την χαράν μας δια το γεγονός και ελπίζομεν ότι θα εκτιμηθή από όλους η προσπάθεια αυτή.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΚωνσταντίνος Αν. Βαβούσκος\u003cbr\u003e","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b132454.jpg","isbn":null,"isbn13":null,"ismn":null,"issn":null,"series":{"id":8408,"name":"Φιλολογική και Θεολογική","books_count":1,"tsearch_vector":"'filologikh' 'filologiki' 'kai' 'ke' 'philologikh' 'theologikh' 'theologiki'","created_at":"2017-04-13T02:06:32.029+03:00","updated_at":"2017-04-13T02:06:32.029+03:00"},"pages":185,"publication_year":1992,"publication_place":"Θεσσαλονίκη","price":"11.0","price_updated_at":"2011-01-17","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":260,"extra":null,"biblionet_id":132454,"url":"https://bibliography.gr/books/entypa-palaia-ths-bibliothhkhs-etaireias-makedonikwn-spoudwn-15321800.json"},{"id":130657,"title":"Η Θεσσαλονίκη των περιηγητών 1430-1930","subtitle":"Επιλογές κειμένων και μαρτυριών","description":"Μια πόλη, όπως η Θεσσαλονίκη, είναι η θάλασσα και το λιμάνι που αντικρίζονται, οι λόφοι και τα τείχη που την κυκλώνουν. Είναι όμως και οι άνθρωποι που την κατοικούν, που την περπάτησαν, είναι η ζωή τους σε αυτήν. Είναι επίσης τα κτίσματα, τα μνημεία, οι εκκλησίες, τα φρούρια, τα ερείπια του παρελθόντος. Μια πόλη ριζωμένη στο ιστορικό της παρελθόν αλλά και ολοζώντανη ανά τους αιώνες είναι ταυτόχρονα οι σιωπές και οι ήχοι της· είναι η Ιστορία της, οι καταγεγραμμένες μνήμες, οι θρύλοι. Είναι τα γεγονότα -μικρά και μεγάλα-, είναι τα συμβάντα, ηρωικά και ασήμαντα. Είναι οι επώνυμοι και οι αφανείς που έζησαν, πέρασαν από αυτήν και έγραψαν γι' αυτήν· και πάντα είναι το φυσικό της περίγραμμα και ο ήλιος που το φωτίζει αιώνες ίδια, κατ' εποχές αλλιώτικα. Μια πόλη και ο χώρος της είναι ένα στερέωμα αυτοτελές και διαχρονικό· οι ταξιδιώτες είναι οι διάττοντες αστέρες, μετεωρίτες στη ζωή της.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΟι ιστορίες των ταξιδιών στη Θεσσαλονίκη είναι ιστορίες ενθουσιασμών, εμπειριών και λογοκλοπών είναι οι ιστορίες των συγγραφέων αλλά και του τόπου. Οι μαρτυρίες από τις προσωπικές ή φανταστικές επισκέψεις των Δυτικοευρωπαίων ταξιδιωτών κατά τους τελευταίους αιώνες αλλά και οι θεωρητικές τους γνώσεις, τα οράματα ή οι ιδεολογίες που συγκρούονταν με τις εμπειρίες τους συνθέτουν τα στερεότυπα με τα οποία και τροφοδοτήθηκε η περιηγητική γραμματεία για την πόλη στη μεγάλη αυτή καμπύλη των πέντε αιώνων. Λόγοι πολιτικοί, ιδεολογικοί, θρησκευτικοί ή προσωπικοί καθόρισαν το ταξίδι των Ευρωπαίων, τις παρατηρήσεις τους και τη σκοπιμότητα των έργων τους.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΣτην αρχή του περιηγητικού ρεύματος, ο ταξιδιώτης συνθέτει, για την πολιτεία της Θεσσαλονίκης και τους ανθρώπους της, αμυδρές νησίδες πραγματικότητας (15ος-αρχές 17ου αιώνα). Σταδιακά ο Δυτικός άνθρωπος αντιμετωπίζει με περισσότερη ευαισθησία και γνώση το μνημειακό παρελθόν, την ορθόδοξη ταυτότητα με την πληθυσμιακή εθνοτική ιδιομορφία και την εμπορική δεινότητα της πόλης (τέλη 17ου-18ος αιώνας). Με τον Διαφωτισμό και τα αρχαιοδιφικά ενδιαφέροντα υπεισέρχεται και μια άπληστη τάση εμπλουτισμού στο πρακτικό αλλά και στο ιδεολογικό επίπεδο (18ος αιώνας). Τέλος, τον 19ο αιώνα ο περιηγητής συναντά ολοζώντανο το βίο των ανθρώπων, σαν ένα σύνολο τόσο στον ιδιωτικό όσο και στον δημόσιο χώρο, ενώ η πολιτική ρευστότητα, η οποία μεγεθύνεται ως τις αρχές του 20ού αιώνα, γίνεται η κατευθυντήρια συντεταγμένη όπου οι Ευρωπαίοι βάδισαν ή και απλώς συνέταξαν κείμενα σχετικά με την πολιτεία, τα οποία όμως κυρίως ευνοούσαν σκοπιμότητες πολιτικές ή εθνικές πέραν των ελληνικών συνόρων. [...]\u003cbr\u003e\u003cbr\u003e(από το εισαγωγικό σημείωμα της Ιόλης Βιγγοπούλου)\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΠεριλαμβάνονται αποσπάσματα από κείμενα των περιηγητών:\u003cbr\u003eΠερίοδος πρώτη (1430-1650):\u003cbr\u003e- Ciriaco Anconitanus del Pizzecolli (1431)\u003cbr\u003e- Pero Tafur (1436)\u003cbr\u003e- Giovanni - Maria Angiolello (1470)\u003cbr\u003e- Pierre Belon (1547)\u003cbr\u003e- Nicolas de Nicolay (1551)\u003cbr\u003e- Gabriele Cavazza (1591)\u003cbr\u003e- William Lithgow (1609)\u003cbr\u003e- Gilles Fermanel \u0026amp; Robert Fauvel \u0026amp; Baudouin de Launay \u0026amp; Vincent de Stochove (1630)\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΠερίοδος δεύτερη (1650-1794)\u003cbr\u003e- Robert de Dreux (1669)\u003cbr\u003e- Sieur de la Croix (1679)\u003cbr\u003e- Vincenzo Maria Coronelli (1686)\u003cbr\u003e- Olfert Dapper (1688)\u003cbr\u003e- Paul Lucas (1705)\u003cbr\u003e- Aubry de la Motraye (1707)\u003cbr\u003e- Joseph de la Porte (1737)\u003cbr\u003e- Richard Pococke (1740)\u003cbr\u003e- James Stuart \u0026amp; Nicholas Revett (1753)\u003cbr\u003e- Gideon Harvey (1759)\u003cbr\u003e- Δημήτριος Χοϊδάς (1759)\u003cbr\u003e- Guillaume Thomas Rayrval (1770)\u003cbr\u003e- Augustine Belley (1772)\u003cbr\u003e- Francois de Tott (1778)\u003cbr\u003e- Mathieu Dumas (1783)\u003cbr\u003e- John Howard (1786)\u003cbr\u003e- Alessandro Bisani (1788)\u003cbr\u003e- John Bacon Sawrey Morritt (1794)\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΠερίοδος τρίτη (1794-1830)\u003cbr\u003e- Edward Daniel Clarke (1801)\u003cbr\u003e- Philip Hunt \u0026amp; Josef Dacre Carlyle (1801)\u003cbr\u003e- William Martin Leake (1806)\u003cbr\u003e- Frederic Francois Guillaume de Vaudoncourt (1807)\u003cbr\u003e- John Gait (1809)\u003cbr\u003e- Charles Robert Cockerell (1810)\u003cbr\u003e- Henry Holland (1812)\u003cbr\u003e- Pliny Fisk (1821)\u003cbr\u003e- Αdolphus Slade (1830)\u003cbr\u003e- Charles Phillip Yorke (1830)\u003cbr\u003e- David Urquhart (1830)\u003cbr\u003e- Joseph Wolff (1830)\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΠερίοδος τέταρτη (1830-1888)\u003cbr\u003e- William G. Schauffler (1834)\u003cbr\u003e- J. J. Best (1839)\u003cbr\u003e- William G. Schauffler (1847)\u003cbr\u003e- J. Jonesco (1850)\u003cbr\u003e- Herman Melville (1856)\u003cbr\u003e- Antoinin Proust (1858)\u003cbr\u003e- Adolphe Joanne \u0026amp; Emile Isambert (1861)\u003cbr\u003e- W. G. Clark (1861)\u003cbr\u003e- Louis Marie Olivier Duchesne \u0026amp; Charles Marie Adolphe Louis Bayet (1874)\u003cbr\u003e- Fanny Janet Sandison - Blunt (1876)\u003cbr\u003e- James George Cotton Minchin (1884)\u003cbr\u003e- Albert Charles Wratislaw (1885)\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΠερίοδος πέμπτη (1888-1930)\u003cbr\u003e- Maurice Pottecher (1902)\u003cbr\u003e- Albert Malet (1902)\u003cbr\u003e- Erneste Freville (1907)\u003cbr\u003e- John Foster Fraser (1907)\u003cbr\u003e- Gaston Nitzer (1915)\u003cbr\u003e- Harry Charles Luke (1915)\u003cbr\u003e- Mme Lene-Candilly (1924)","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b133282.jpg","isbn":"978-960-7265-91-3","isbn13":"978-960-7265-91-3","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":243,"publication_year":null,"publication_place":"Αθήνα","price":"90.0","price_updated_at":"2011-01-17","cover_type":"Σκληρό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":260,"extra":null,"biblionet_id":133282,"url":"https://bibliography.gr/books/h-thessalonikh-twn-perihghtwn-14301930.json"},{"id":140761,"title":"Δημιουργική λογοτεχνία στη Θεσσαλονίκη (1850 - 1912)","subtitle":"Πρώτες αισθητικές διαμορφώσεις","description":"Αν το 1850 θεωρείται, από πολλούς, σημείο εκκίνησης του επίσημου πνευματικού βίου της νεότερης Θεσσαλονίκης εξαιτίας της ίδρυσης του πρώτου ελληνικού τυπογραφείου στην πόλη από τον Μιλτιάδη Γκαρπολά, πράξη που είχε θετικές επιπτώσεις στην εκδοτική δραστηριότητα, το βιβλιοεμπόριο, την παιδεία και τη λογοτεχνία, άλλο τόσο σημαντικό σημείο αποτελεί η απελευθέρωση της πόλης και η ενσωμάτωσή της στο ελληνικό κράτος το 1912, χρονολογία-κλειδί για τις αλλαγές που θα ακολουθήσουν.\u003cbr\u003eΈτσι, η παρούσα εργασία κινείται ανάμεσα σ' αυτούς τους δύο πόλους, περιγράφοντας και αναλύοντας τη λογοτεχνική δράση των ελλήνων δημιουργών. Ωστόσο, για λόγους φιλολογικούς, αλλά και οικονομίας, εξαιτίας του μεγάλου χρονικού διαστήματος που έπρεπε να καλυφθεί, προτιμήθηκε ο περιορισμός της αναλυτικής περιγραφής στο διάστημα 1897-1912, ενώ στο πρώτο μέρος της μελέτης περιγράφονται σύντομα τα φαινόμενα του χρονικού διαστήματος 1850-1896. Άλλωστε, το 1897 αποτελεί σημαντική καμπή για όλο τον ελληνισμό, για τη Θεσσαλονίκη, και την αρχή ενός μεσοδιαστήματος αυξημένων δυσχερειών, εξαιτίας του ελληνοτουρκικού πολέμου, της αναστολής της έκδοσης της εφημερίδας \"Φάρος της Θεσσαλονίκης\" και, κυρίως, της σταδιακής έναρξης του Μακεδονικού Αγώνα και της έξαρσης των εθνικοπατριωτικών αισθημάτων του ελληνισμού της Μακεδονίας. Τα αισθήματα αυτά θα ενταθούν κατά τη διάρκεια της ένοπλης φάσης του Αγώνα (1904-1908), ανάκλαση των οποίων εμφανίζει και η λογοτεχνική δημιουργία της εποχής.\u003cbr\u003eΠηγές για την περιγραφή αυτής της πορείας αποτέλεσαν οι διάσπαρτες δημοσιεύσεις των δημιουργών της εποχής στον τύπο και τα περιοδικά, καθώς και οι σχετικά λίγες αυτοτελείς δημοσιεύσεις τους. Επίσης αποδελτιώθηκαν, κυρίως από τον τύπο και τα περιοδικά, ειδήσεις σχετικές με τα πρόσωπα και τα γεγονότα της εποχής, που βοηθούν στη σύνθεση του ολοκληρωμένου πνευματικού προσώπου της Θεσσαλονίκης. Φυσική χρησιμοποιήθηκε και όλη η έως τώρα φιλολογική κτλ. βιβλιογραφία. [...]\u003cbr\u003e\u003cbr\u003e(από τον πρόλογο του βιβλίου)","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b143453.jpg","isbn":"978-960-7265-94-4","isbn13":"978-960-7265-94-4","ismn":null,"issn":null,"series":{"id":8961,"name":"1850 - 1912","books_count":1,"tsearch_vector":"'1850' '1912'","created_at":"2017-04-13T02:12:28.993+03:00","updated_at":"2017-04-13T02:12:28.993+03:00"},"pages":327,"publication_year":2009,"publication_place":"Θεσσαλονίκη","price":"10.0","price_updated_at":"2011-01-17","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":260,"extra":null,"biblionet_id":143453,"url":"https://bibliography.gr/books/dhmiourgikh-logotexnia-sth-thessalonikh-1850-1912.json"},{"id":148098,"title":"Βελιγράδι - Σκόπια και Θεσσαλονίκη - Αθήνα για τη Μακεδονία","subtitle":"Τεκμήρια και απόρρητα έγγραφα 1950 - 1960","description":null,"image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b151025.jpg","isbn":"978-960-7265-95-1","isbn13":"978-960-7265-95-1","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":null,"publication_year":2009,"publication_place":"Σκόπια και Θεσσαλονίκη - Αθήνα για τη Μακεδονία","price":"4.0","price_updated_at":"2011-01-17","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί - Εκκρεμής εγγραφή","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":260,"extra":null,"biblionet_id":151025,"url":"https://bibliography.gr/books/beligradi-skopia-kai-thessalonikh-athhna-gia-th-makedonia.json"},{"id":217775,"title":"200 χρόνια Κλειδί Φλώρινας","subtitle":"Τα γενεαλογικά δέντρα των κλειδιωτών σε όλο τον κόσμο","description":"Οι δύο συγγραφείς του παρόντος, συζυγικό ζεύγος, ο δικηγόρος Σταύρος Ιωάννου και η φιλόλογος-λαογράφος Ευδοκία Μηλιατζίδου-Ιωάννου, αγάπησαν την πατρίδα του πρώτου και συνέγραψαν συνοπτικά την ιστορία του Κλειδίου της Φλώρινας, με αφορμή τα γενεαλογικά δέντρα 76 οικογενειών, που καλύπτουν ένα διάστημα 200 περίπου χρόνων. Το τυπικό αυτό μακεδονικό, γεωργοκτηνοτροφικό χωριό ιδρύθηκε περί τα μέσα του 18ου αι. με την ονομασία Τσέροβο. Σταδιακά διευρύνθηκε με τον ερχομό εποίκων από γειτονικούς οικισμούς, όπως του Όρβου και του Αρχαγγέλου. Οι κάτοικοί του μιλούσαν το σλαβογενές ιδίωμα και την ελληνική και στις αρχές του 19ου αι. ήσαν υπήκοοι του Αλή Πασά, που είχε το Τσέροβο τσιφλίκι του. Κατά τη διάρκεια του μακεδονικού αγώνα έδωσε σημαντικό παρόν η οικογένεια Χ(Κ)ολέρα, που είχε φύγει, με άλλο όνομα, από τη Νάουσα, μετά την καταστροφή της το 1822, και πήγε στη Βεύη. Αργότερα ένας κλάδος της εγκαταστάθηκε στο Τσέροβο. Το 1892, με την κατασκευή της σιδηροδρομικής γραμμής Θεσσαλονίκης-Μοναστηρίου, το χωριό συνδέθηκε με τα αστικά κέντρα και από το 1912 ενσωματώθηκε στην ελληνική επικράτεια με τους 400, τότε, περίπου κατοίκους. Το Τσέροβο μετονομάστηκε σε Κλειδί το 1926. Στον πόλεμο του ?40 τα στενά του Κλειδίου αποτέλεσαν την πρώτη γραμμή άμυνας του στρατού μας, ενώ τον Απρίλιο του 1941 οι συμμαχικές δυνάμεις προσπάθησαν στα ίδια στενά να ανακόψουν την κάθοδο των Γερμανών στη Μακεδονία. Ο Εμφύλιος Πόλεμος σημάδεψε την ιστορία του χωριού και εδώ χάθηκαν οικογένειες από τις δύο αντιμαχόμενες πλευρές. Το Δράμα του Διχασμού.... \u003cbr\u003e\u003cbr\u003e(Αθανάσιος Καραθανάσης, από τον Πρόλογο του βιβλίου)","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b220993.jpg","isbn":"978-960-9458-18-4","isbn13":"978-960-9458-18-4","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":182,"publication_year":2017,"publication_place":"Θεσσαλονίκη","price":"15.0","price_updated_at":"2017-09-14","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί - Εκκρεμής εγγραφή","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":260,"extra":null,"biblionet_id":220993,"url":"https://bibliography.gr/books/200-xronia-kleidi-flwrinas.json"},{"id":5304,"title":"Ο νεαρός Αλέξανδρος","subtitle":null,"description":null,"image":null,"isbn":"960-7265-41-6","isbn13":"978-960-7265-41-8","ismn":null,"issn":null,"series":{"id":813,"name":"Μακεδονική Λογοτεχνική Βιβλιοθήκη","books_count":1,"tsearch_vector":"'bibliothhkh' 'bivliothhkh' 'logotechnikh' 'logotehnikh' 'logotexnikh' 'makedonikh' 'makedoniki' 'vibliothhkh'","created_at":"2017-04-13T00:56:53.965+03:00","updated_at":"2017-04-13T00:56:53.965+03:00"},"pages":191,"publication_year":1999,"publication_place":"Θεσσαλονίκη","price":"9.0","price_updated_at":"2011-01-17","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":260,"extra":null,"biblionet_id":5573,"url":"https://bibliography.gr/books/o-nearos-aleksandros.json"},{"id":115274,"title":"Η Θεσσαλονίκη και ο ευρύτερος χώρος: Παρελθόν, παρόν, μέλλον","subtitle":"Πανελλήνιο συνέδριο, Θεσσαλονίκη 28 Φεβρουαρίου - 2 Μαρτίου 2003","description":null,"image":null,"isbn":null,"isbn13":null,"ismn":null,"issn":null,"series":{"id":7608,"name":"Μακεδονικά Μελετήματα","books_count":1,"tsearch_vector":"'makedonika' 'melethmata' 'meletimata'","created_at":"2017-04-13T01:58:26.358+03:00","updated_at":"2017-04-13T01:58:26.358+03:00"},"pages":274,"publication_year":2005,"publication_place":"Θεσσαλονίκη","price":"21.0","price_updated_at":"2011-01-17","cover_type":null,"availability":"Κυκλοφορεί - Εκκρεμής εγγραφή","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":260,"extra":null,"biblionet_id":117864,"url":"https://bibliography.gr/books/h-thessalonikh-kai-o-euryteros-xwros-parelthon-paron-mellon.json"},{"id":115280,"title":"Το πολυθρύλητο Μελένικο και ο Αναστάσιος Πολυζωΐδης","subtitle":null,"description":null,"image":null,"isbn":null,"isbn13":null,"ismn":null,"issn":null,"series":{"id":7585,"name":"Μακεδονική Εθνική Βιβλιοθήκη","books_count":3,"tsearch_vector":"'bibliothhkh' 'bivliothhkh' 'ethnikh' 'ethniki' 'makedonikh' 'makedoniki' 'vibliothhkh'","created_at":"2017-04-13T01:58:11.396+03:00","updated_at":"2017-04-13T01:58:11.396+03:00"},"pages":36,"publication_year":2004,"publication_place":"Θεσσαλονίκη","price":"3.0","price_updated_at":"2011-01-17","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί - Εκκρεμής εγγραφή","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":260,"extra":null,"biblionet_id":117870,"url":"https://bibliography.gr/books/to-polythrylhto-meleniko-kai-o-anastasios-polyzwidhs.json"},{"id":115289,"title":"Ταμείον χειρογράφων ψαλτικής τέχνης","subtitle":null,"description":null,"image":null,"isbn":null,"isbn13":null,"ismn":null,"issn":null,"series":{"id":7586,"name":"Επιστημονικαί Πραγματείαι · Φιλολογική και Θεολογική","books_count":2,"tsearch_vector":"'episthmonikai' 'episthmonike' 'epistimonikai' 'filologikh' 'filologiki' 'kai' 'ke' 'philologikh' 'pragmateiai' 'pragmateie' 'pragmatiai' 'theologikh' 'theologiki'","created_at":"2017-04-13T01:58:11.573+03:00","updated_at":"2017-04-13T01:58:11.573+03:00"},"pages":128,"publication_year":2005,"publication_place":"Θεσσαλονίκη","price":"9.0","price_updated_at":"2011-01-17","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί - Εκκρεμής εγγραφή","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":260,"extra":null,"biblionet_id":117879,"url":"https://bibliography.gr/books/tameion-xeirografwn-psaltikhs-texnhs.json"},{"id":115269,"title":"Η καταγωγή των Αρχαίων Μακεδόνων","subtitle":null,"description":null,"image":null,"isbn":"960-7265-63-7","isbn13":"978-960-7265-63-0","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":147,"publication_year":2006,"publication_place":"Θεσσαλονίκη","price":"7.0","price_updated_at":"2011-01-17","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί - Εκκρεμής εγγραφή","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":260,"extra":null,"biblionet_id":117859,"url":"https://bibliography.gr/books/h-katagwgh-twn-arxaiwn-makedonwn.json"}]