[{"id":186684,"title":"Theodor W. Adorno ή στοχαστής σε χαλεπούς καιρούς","subtitle":null,"description":"Τον Σεπτέμβριο του 2003 έκλεισαν 100 χρόνια από τη γέννηση του μεγάλου μεταμαρξιστή φιλοσόφου Theodor Wiesegrund-Adorno, στοχαστή ο οποίος σημάδεψε ανεξίτηλα το πνευματικό τοπίο του 20ού αιώνα. Ήδη στη Γερμανία το 2003 έχει κηρυχτεί \"έτος Adorno \". Στο πλαίσιο αυτής της αναμνηστικής επετείου δεν θα ήταν άσκοπο ένα μικρό αφιέρωμα στη σκέψη και στο έργο του. Περιλάβαμε τρία κυρίως κείμενα. Το πρώτο, ένα μικρό αντιπροσωπευτικό γραπτό του ίδιου, επιγράφεται \"Θέσεις πάνω στη θρησκεία και τη φιλοσοφία σήμερα\" και συγκαταλέγεται στα \"αμερικανικά\" κείμενα του φιλοσόφου που γράφτηκαν στη δεκαετία του 1940, απευθείας στην αγγλική γλώσσα. Συνοψίζοντας τις απόψεις του για την τέχνη, τις οποίες θα ξαναβρούμε ανεπτυγμένες στα μεγάλα του αισθητικά έργα, ο Adorno εδώ έχει κατά νου κυρίως τους συσχετισμούς ανάμεσα σε τέχνη, φιλοσοφία και θρησκεία όπως έχουν αποτυπωθεί στο μνημειώδες τελευταίο μέρος της Φιλοσοφίας του Πνεύματος του Χέγκελ, υποβάλλοντας σε κριτική τις αναγωγές τού περιεχομένου που επιχειρούνται κάπως αυταρχικά εκεί - οι οποίες, βεβαίως, έχουν εκλαϊκευτεί με πολλούς και πολύ πιο χονδροειδείς τρόπους στις ημέρες μας. Ο δεύτερος μυστικός συνομιλητής του Adorno σε αυτό το κείμενο είναι προφανώς ο Walter Benjamin, ιδίως οι θέσεις του για τη μαγική ποιότητα του καλλιτεχνικού έργου όπως αποτυπώνεται στην αινιγματική έννοια της \"αύρας\" και για τη σημασία της απώλειας αυτού του στοιχείου στη σύγχρονη τέχνη, θέσεις οι οποίες συνοψίζονται στο όψιμο γραπτό του Benjamin \"Το Έργο Τέχνης στην εποχή της μαζικής αναπαραγωγιμότητάς του\". Το κείμενο του Adorno \"Theses Upon Art and Religion Today\" βρίσκεται σήμερα στον τόμο Noten zur Literatur (Suhrkamp: Φραγκφούρτη επί του Μάιν, 1991), σσ. 647-653.\u003cbr\u003eΤα δύο άλλα κείμενα του αφιερώματος είναι της νεότερης αμερικανίδας κριτικού Jeanne A. Schuller που επιγράφεται \"Ο Κίρκεγκωρ υπό την οπτική τού Adorno\", και της γερμανίδας κριτικού Sabine Wilke που έχει τον τίτλο \"Αναγνώσεις του Husserl από τον Adorno και τον Derrida.","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b189833.jpg","isbn":"978-960-9489-27-0","isbn13":"978-960-9489-27-0","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":91,"publication_year":2013,"publication_place":"Αθήνα","price":"7.0","price_updated_at":"2013-07-24","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":207,"extra":null,"biblionet_id":189833,"url":"https://bibliography.gr/books/theodor-w-adorno-h-stoxasths-se-xalepous-kairous.json"},{"id":187530,"title":"Ποιος Θεός και ποιος άνθρωπος;","subtitle":"Φιλοσοφικά δοκίμια: Λεόν Σεστώφ, Εμμανουήλ Λεβινάς, Σιμόν Βέιλ, Χανς Γιόνας, Πωλ Ρικαίρ, Γιούργκεν Χάμπερμας, πάπας Βενέδικτος ΙΣΤ΄, Γκύντερ Άντερς, Μισέλ Φουκώ","description":"Ο Θεός για τον οποίο γίνεται λόγος σε αυτό το βιβλίο είναι ο Θεός της Βίβλου, της Παλαιάς και της Καινής Διαθήκης αξεχώριστα, ο Θεός δηλαδή που εξέρχεται σε αναζήτηση του ανθρώπου, ο Θεός που κλείνει συμφωνίες μαζί του, που γίνεται τελικά άνθρωπος ο ίδιος. Ο άνθρωπος από την άλλη είναι ο άνθρωπος της ευθύνης απέναντι στον συνάνθρωπο, ο άνθρωπος του ελέους και της αλληλεγγύης. Ο άνθρωπος που, όταν είναι πιστός, ξέρει ότι ο δρόμος για τη συνάντηση με τον Θεό περνάει μέσα από την έμπρακτη αγάπη για τον πλησίον, είναι δηλαδή ο δρόμος της ηθικής.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΗ σχέση τους είναι θυελλώδης: ο Θεός φανερώνεται και κρύβεται, μιλάει και σωπαίνει, ελεεί και τιμωρεί - ο άνθρωπος λατρεύει και αποστατεί, υπακούει και εξεγείρεται. Το θέατρο της σχέσης τους δεν είναι μόνο ο προσωπικός βίος του καθενός, είναι και η ιστορία, επηρεάζεται άρα καθοριστικά ετούτη η ούτως ή άλλως δύσκολη σχέση και από τους ανέμους που φυσάνε εκεί.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΗ συζήτηση της σχέσης αυτού του Θεού και αυτού του ανθρώπου σε τούτο το βιβλίο γίνεται μέσα από το έργο φιλοσόφων και στοχαστών της εποχής μας, τοποθετείται άρα στο ιστορικό και πολιτιστικό πλαίσιο της ανάπτυξης της επιστήμης και της αυτονομίας του ατόμου.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΤα δοκίμια υποτιτλοφορούνται φιλοσοφικά, όχι επειδή θέλω να σφετεριστώ μια ιδιότητα, που δεν έχω, την ιδιότητα του φιλοσόφου, αλλά για να διευκρινιστεί απλώς εξαρχής ότι δεν είναι θεολογικά, ότι δεν εκκινούν δηλαδή από βεβαιότητες ούτε, πολύ περισσότερο, καταλήγουν σε βεβαιότητες. Συζητούν ερωτήματα που παραμένουν και για μένα τον ίδιο ανοιχτά, ακόμη και όταν φαίνεται να λαβαίνουν μια κάποια απάντηση.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΣτ. Ζ.","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b190681.jpg","isbn":"978-960-435-412-2","isbn13":"978-960-435-412-2","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":166,"publication_year":2013,"publication_place":"Αθήνα","price":"12.0","price_updated_at":"2013-09-26","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":12,"extra":null,"biblionet_id":190681,"url":"https://bibliography.gr/books/poios-theos-kai-anthrwpos.json"},{"id":187922,"title":"Το πνεύμα του χριστιανισμού και το πεπρωμένο του","subtitle":null,"description":"Ο νεαρός Έγελος (G.W.F. Hegel, 1770-1831), στην περίοδο κατά την οποία κατοικεί στη Φραγκφούρτη (1797-1800), αναπτύσσει καινούργιους τρόπους σκέψης που θα φέρουν έπειτα στο φως έναν νέο τρόπο του φιλοσοφείν. Χαρακτηριστικό της περιόδου είναι ότι τότε προσφεύγει σε ένα νέο λεξιλόγιο για να περιγράψει τις δομές σκέψης που αποκαλύπτει, ενώ αργότερα θα επιλέξει, αντίστροφα, να διευρύνει τις παραδοσιακές έννοιες εμπλουτίζοντάς τες με τις δομές σκέψης που έχει ανακαλύψει. Εδώ ονομάζει \"αγάπη\" τη σχέση δύο αυτοσχετιζόμενων όρων που αργότερα θα θεωρήσει ότι είναι χαρακτηριστική της \"έννοιας\". Εδώ ονομάζει \"πεπρωμένο\" το γεγονός ότι η πραγματικότητα αντιδρά στη φιλοδοξία μιας μεμονωμένης όψης της να αποσπασθεί από την κοινή μοίρα, ενώ αργότερα θα εισαγάγει την ανάλυση των εννοιών βάσει της \"διαδικασίας\" που ενώνει τις όψεις τους.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΣκοπός της σκέψης του Έγελου στη Φραγκφούρτη είναι η απελευθέρωση της ανθρωπότητας. Αντικείμενο της κριτικής του η εβραϊκή θρησκεία και κυρίως η χριστιανική. Ο εβραϊσμός υποτάσσει τον άνθρωπο σε έναν δεδομένο νόμο, αποκόπτοντάς τον από τη φύση. Αλλά υφίσταται ως \"πεπρωμένο\" την αντίδραση της αποκλεισμένης πραγματικότητας. Ο χριστιανισμός έχει ως αφετηρία την προσπάθεια του ιδρυτή του να αποσυρθεί από τη σφαίρα του δούναι και λαβείν, των συμφερόντων, της καταπίεσης και της εκμετάλλευσης, ώστε να γλυτώσει από μια τέτοια αντίδραση. Αλλά εν τέλει υφίσταται ένα χειρότερο ακόμη \"πεπρωμένο\", καθώς μετατρέπεται σε όργανο καταπίεσης και εκμετάλλευσης ο ίδιος.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΟρισμένοι θεωρούν ότι το κείμενο αυτό προτρέχει την υλιστική κριτική του άθεου Φόυερμπαχ (Ludwig Feuerbach, 1804-1872) στον χριστιανισμό, άλλοι ότι εισάγει, αντίθετα, μια υπαρξιστική πρόσληψη του χριστιανισμού όπως αυτή του πιστού Κίρκεγκωρ (Sοren Kierkegaard, 1813-1855). Είναι εντυπωσιακό βέβαια ότι δημοσιεύθηκε μόνο το 1907, οπότε κανένας από τους δύο δεν το είχε διαβάσει. Και είναι ενδιαφέρον ότι κι οι δύο θεωρούν τις απόψεις τους κατ'εξοχήν αντιεγελιανές...\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΟ Γιώργος Σαγκριώτης, μια από τις σημαντικές νέες φωνές της ελληνικής φιλοσοφίας, μετέφρασε, προλόγισε, σχολίασε αυτό το δύσκολο κείμενο, που δεν ήταν προορισμένο για δημοσίευση. Το επίμετρό του αναδεικνύει τα ιστορικά πλαίσια και φιλοσοφικά διακυβεύματα του έργου ώς και για μας σήμερα.\u003cbr\u003e","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b191074.jpg","isbn":"978-960-05-1580-0","isbn13":"978-960-05-1580-0","ismn":null,"issn":null,"series":{"id":362,"name":"Φιλοσοφία","books_count":289,"tsearch_vector":"'filosofia' 'filosophia' 'philosofia'","created_at":"2017-04-13T00:55:15.341+03:00","updated_at":"2017-04-13T00:55:15.341+03:00"},"pages":236,"publication_year":2013,"publication_place":"Αθήνα","price":"19.0","price_updated_at":"2013-10-09","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":"γερμανικά","original_title":"Der Geist des Christentums und sein Schicksal","publisher_id":13,"extra":null,"biblionet_id":191074,"url":"https://bibliography.gr/books/to-pneuma-tou-xristianismou-kai-peprwmeno.json"},{"id":186780,"title":"Η έννοια της αγωνίας","subtitle":null,"description":"Αυτή εδώ η μελέτη έχει σκοπό να πραγματευτεί την έννοια \"αγωνία\" ψυχολογικά, έχοντας πάντα in mente (κατά νου) και καταντίκρυ της το δόγμα του προαπατορικού αμαρτήματος. Κατά κάποιον τρόπο θα την απασχολήσει, αν και σιωπηλά, η έννοια \"αμαρτία\". Κι όμως η αμαρτία δεν προσφέρεται για ψυχολογικό ενδιαφέρον, κι αυτό θα μπορούσε να σημαίνει πως αυτός που θέλει να την πραγματευτεί έτσι, αφήνεται να υπηρετεί ένα παρανοημένο αισθητισμό. Η αμαρτία έχει την καθορισμένη της θέση, ή μάλλον δεν έχει καμμιά θέση, γιατί αυτό ακριβώς είναι και ο ορισμό της. Κι αν την πραγματευτείς έξω απ' τη δικαιοδοσία της, την αλλοιώνεις, μια και ρίχνεις πάνω της ένα φως που δεν τη φωτίζει ουσιαστικά. Εκφυλίζεις την έννοια και ταυτόχρονα καταστρέφεις την ατμόσφαιρα, γιατί υπάρχει μια αλήθεια ατμόσφαιρας που αντιστοιχεί σε κάθε αλήθεια έννοιας, και αντί για μια αληθινή ατμόσφαιρα που θα διαρκέσει, προτιμάς την παροδική γοητεία ατμόσφαιρας ψεύτικης. Αν λοιπόν τραβήξεις την αμαρτία μέσα στην αισθητική, θα 'χεις ατμόσφαιρα επιπολαιότητας ή μελαγχολίας γιατί η κατηγορία όπου ανήκει η αμαρτία είναι η αντίφαση, κι η αντίφαση δε μπορεί να 'ναι τίποτα άλλο έξω από κωμική ή τραγική. Η ατμόσφαιρα λοιπόν της αμαρτίας αλλοιώνεται, γιατί η ατμόσφαιρα που αντιστοιχεί σ' αυτήν είναι η σοβαρότητα. Όμοια αλλοιώνεται και η έννοιά της, γιατί είτε κωμική είτε τραγική η αμαρτία μπορεί και τα δυο: και να διατηρηθεί πραγματική και να καταργηθεί μ' ένα ασήμαντο τέχνασμα, ενώ η έννοιά της την θέλει να υπερνικηθεί. Στο βάθος η κωμικότητα και η τραγικότητα δεν έχουν εχθρό, έξω από ένα μπαμπούλα που μας κάνει να κλαίμε ή να γελάμε.","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b189930.jpg","isbn":"978-960-558-051-3","isbn13":"978-960-558-051-3","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":228,"publication_year":2013,"publication_place":"Αθήνα","price":"13.0","price_updated_at":"2015-10-23","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":11,"extra":null,"biblionet_id":189930,"url":"https://bibliography.gr/books/h-ennoia-ths-agwnias-4f0554ff-db0d-4dac-bf11-85ccd92ccced.json"}]