[{"id":182253,"title":"Η τέχνη της μνήμης","subtitle":null,"description":"Το θέμα αυτού του βιβλίου είναι η τέχνη της μνήμης και η θέση που αυτή κατείχε στα μεγάλα νευραλγικά κέντρα του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Λίγοι γνωρίζουν ότι οι Έλληνες, που εφηύραν πολλές τέχνες, εφηύραν και μια τέχνη της μνήμης, η οποία πέρασε, όπως και οι υπόλοιπες τέχνες τους, στη Ρώμη, και από εκεί στην ευρωπαϊκή παράδοση. Η τέχνη αυτή έχει αντικείμενο την απομνημόνευση και χρησιμοποιεί μια τεχνική αποτύπωσης \"θέσεων\" και \"εικόνων\" στη μνήμη. Συνήθως αποκαλείται \"μνημοτεχνική\", και στη νεότερη εποχή θεωρείται μάλλον επουσιώδης κλάδος της ανθρώπινης δραστηριότητας. Αλλά σε όλες τις εποχές πριν από την εφεύρεση της τυπογραφίας η ασκημένη μνήμη είχε ζωτική σημασία· και η διαχείριση των εικόνων στη μνήμη θα πρέπει να δραστηριοποιούσε μέχρις ενός βαθμού όλες τις ψυχικές λειτουργίες. Επιπλέον, μια τέχνη που χρησιμοποιεί την αρχιτεκτονική της εποχής της για να επιλέξει τις μνημονικές της θέσεις και τις σύγχρονές της αναπαραστατικές τέχνες για τις εικόνες της θα έχει κι αυτή τις περιόδους της, κλασική, γοτθική και αναγεννησιακή. Μολονότι η μνημοτεχνική πλευρά της τέχνης της μνήμης είναι πάντα παρούσα, και στην αρχαιότητα και μετέπειτα, και αποτελεί την πραγματική βάση για τη μελέτη της, η εξέτασή της πρέπει να περιλάβει κάτι περισσότερο από την ιστορία των τεχνικών της. Η Μνημοσύνη, είπαν οι Έλληνες, είναι η μητέρα των Μουσών· και η ιστορία της άσκησης αυτής της θεμελιώδους όσο και απροσδιόριστης ανθρώπινης λειτουργίας θα μας ρίξει σε βαθιά νερά. Στην αρχαιότητα διατυπώνονται οι γενικές αρχές των κανόνων της τεχνητής μνήμης. Στον Μεσαίωνα η θέση της τέχνης της μνήμης ήταν κεντρική, η θεωρία της διατυπώθηκε από τους Σχολαστικούς και η πρακτική της είχε σχέση με τη μεσαιωνική εικονοποιία στην τέχνη και στην αρχιτεκτονική και με μεγάλα λογοτεχνικά μνημεία, όπως η Θεία Κωμωδία του Δάντη. Κατά την Αναγέννηση η σημασία της υποχώρησε στην καθαρά ουμανιστική παράδοση, αλλά απέκτησε τεράστιες διαστάσεις στην ερμητική παράδοση. Στον 17ο αιώνα η τέχνη της μνήμης υπέστη άλλη μία μεταμόρφωση, από μέθοδος απομνημόνευσης της εγκυκλοπαίδειας της γνώσης, απεικόνισης του κόσμου στη μνήμη, έγινε βοήθημα διερεύνησης της εγκυκλοπαίδειας και του κόσμου με στόχο την ανακάλυψη νέας γνώσης. ","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b185382.jpg","isbn":"978-960-250-551-9","isbn13":"978-960-250-551-9","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":578,"publication_year":2012,"publication_place":"Αθήνα","price":"30.0","price_updated_at":"2013-01-04","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":"αγγλικά","original_title":"The Art of Memory","publisher_id":148,"extra":null,"biblionet_id":185382,"url":"https://bibliography.gr/books/h-texnh-ths-mnhmhs.json"},{"id":175846,"title":"Όταν η μνήμη αποκαλύπτει","subtitle":null,"description":"Σ' αυτό το μικρό αλλά μεστό βιβλίο της, η Ζακλίν ντε Ρομιγί μοιράζεται μαζί μας μιαν ανακάλυψή της. Όταν μερικές, μετρημένες στα δάχτυλα, στιγμές της ζωής της επανήλθαν τελείως απρόσμενα στη μνήμη της, έμεινε έκθαμβη: Το νόημα αυτής της θάμβης γυρεύει να κατανοήσει στις σελίδες του.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΟ χρόνος στον οποίο ζούμε είναι άραγε ο μοναδικός; Μήπως υπάρχει και κάποιος άλλος που δεν τον βλέπουμε, ένας χρόνος διαφορετικός;\u003cbr\u003e\u003cbr\u003e\"Φαντάζομαι λοιπόν\", μας λέει, \"πως ό,τι ζούμε εγγράφεται ολόκληρο στο κινητό πλαίσιο του παρόντος και της γοργής εξέλιξής του, που λίγο ως πολύ προορίζονται στη λήθη, αλλά επίσης και σε ένα άλλο επίπεδο, στο οποίο κανονικά δεν έχουμε πρόσβαση και όπου διατηρούνται στο χρόνο εντυπώσεις που θεωρούμε φευγαλέες επειδή η άποψή μας για τα πράγματα δεν είναι πλήρης. Τούτη τη διαρκή και άγνωστη σε μας όψη μπορούμε να την ονομάσουμε πολύ απλά Αιωνιότητα\". Η μεγάλη ελληνίστρια αποφεύγει να δώσει μια θρησκευτική εξήγηση στη συγκεκριμένη εμπειρία. Αρκείται να την ενσωματώσει στην ακλόνητη πεποίθηση που τη συνόδευσε σε όλη τη διάρκεια του μακρόχρονου βίου της και η οποία καθόρισε πολλές φορές τη στάση της: \"Υπάρχει κάτι άλλο\". ","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b178966.jpg","isbn":"978-960-6723-18-6","isbn13":"978-960-6723-18-6","ismn":null,"issn":null,"series":{"id":7480,"name":"Συνάψεις","books_count":15,"tsearch_vector":"'sinapseis' 'sunapseis' 'synapseis'","created_at":"2017-04-13T01:57:09.021+03:00","updated_at":"2017-04-13T01:57:09.021+03:00"},"pages":122,"publication_year":2012,"publication_place":"Αθήνα","price":"12.0","price_updated_at":"2012-05-04","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":"γαλλικά","original_title":"Les révélations de la mémoire","publisher_id":1849,"extra":null,"biblionet_id":178966,"url":"https://bibliography.gr/books/otan-h-mnhmh-apokalyptei.json"},{"id":182254,"title":"Η τέχνη της μνήμης","subtitle":null,"description":"Το θέμα αυτού του βιβλίου είναι η τέχνη της μνήμης και η θέση που αυτή κατείχε στα μεγάλα νευραλγικά κέντρα του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Λίγοι γνωρίζουν ότι οι Έλληνες, που εφηύραν πολλές τέχνες, εφηύραν και μια τέχνη της μνήμης, η οποία πέρασε, όπως και οι υπόλοιπες τέχνες τους, στη Ρώμη, και από εκεί στην ευρωπαϊκή παράδοση. Η τέχνη αυτή έχει αντικείμενο την απομνημόνευση και χρησιμοποιεί μια τεχνική αποτύπωσης \"θέσεων\" και \"εικόνων\" στη μνήμη. Συνήθως αποκαλείται \"μνημοτεχνική\", και στη νεότερη εποχή θεωρείται μάλλον επουσιώδης κλάδος της ανθρώπινης δραστηριότητας. Αλλά σε όλες τις εποχές πριν από την εφεύρεση της τυπογραφίας η ασκημένη μνήμη είχε ζωτική σημασία· και η διαχείριση των εικόνων στη μνήμη θα πρέπει να δραστηριοποιούσε μέχρις ενός βαθμού όλες τις ψυχικές λειτουργίες. Επιπλέον, μια τέχνη που χρησιμοποιεί την αρχιτεκτονική της εποχής της για να επιλέξει τις μνημονικές της θέσεις και τις σύγχρονές της αναπαραστατικές τέχνες για τις εικόνες της θα έχει κι αυτή τις περιόδους της, κλασική, γοτθική και αναγεννησιακή. Μολονότι η μνημοτεχνική πλευρά της τέχνης της μνήμης είναι πάντα παρούσα, και στην αρχαιότητα και μετέπειτα, και αποτελεί την πραγματική βάση για τη μελέτη της, η εξέτασή της πρέπει να περιλάβει κάτι περισσότερο από την ιστορία των τεχνικών της. Η Μνημοσύνη, είπαν οι Έλληνες, είναι η μητέρα των Μουσών· και η ιστορία της άσκησης αυτής της θεμελιώδους όσο και απροσδιόριστης ανθρώπινης λειτουργίας θα μας ρίξει σε βαθιά νερά. Στην αρχαιότητα διατυπώνονται οι γενικές αρχές των κανόνων της τεχνητής μνήμης. Στον Μεσαίωνα η θέση της τέχνης της μνήμης ήταν κεντρική, η θεωρία της διατυπώθηκε από τους Σχολαστικούς και η πρακτική της είχε σχέση με τη μεσαιωνική εικονοποιία στην τέχνη και στην αρχιτεκτονική και με μεγάλα λογοτεχνικά μνημεία, όπως η Θεία Κωμωδία του Δάντη. Κατά την Αναγέννηση η σημασία της υποχώρησε στην καθαρά ουμανιστική παράδοση, αλλά απέκτησε τεράστιες διαστάσεις στην ερμητική παράδοση. Στον 17ο αιώνα η τέχνη της μνήμης υπέστη άλλη μία μεταμόρφωση, από μέθοδος απομνημόνευσης της εγκυκλοπαίδειας της γνώσης, απεικόνισης του κόσμου στη μνήμη, έγινε βοήθημα διερεύνησης της εγκυκλοπαίδειας και του κόσμου με στόχο την ανακάλυψη νέας γνώσης. ","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b185383.jpg","isbn":"978-960-250-552-6","isbn13":"978-960-250-552-6","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":578,"publication_year":2012,"publication_place":"Αθήνα","price":"40.0","price_updated_at":"2013-01-04","cover_type":null,"availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":"αγγλικά","original_title":"The Art of Memory","publisher_id":148,"extra":null,"biblionet_id":185383,"url":"https://bibliography.gr/books/h-texnh-ths-mnhmhs-763ac76e-f7db-4fcf-a106-6f520cce44c5.json"},{"id":181830,"title":"Μνήμη","subtitle":"Από τον νου στα μόρια","description":"\"Σκέπτομαι, άρα υπάρχω\". Αυτή η φράση του γάλλου φιλοσόφου Καρτέσιου ίσως παραμένει η πιο συχνά αναφερόμενη δήλωση στη δυτική φιλοσοφία. Ένα από τα μεγάλα βιολογικά μαθήματα του 20ού αιώνα είναι ότι ο μεγάλος φιλόσοφος έσφαλε, και αυτό για δύο λόγους.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΠρώτον, ο Καρτέσιος χρησιμοποίησε τη φράση αυτή για να τονίσει τον διαχωρισμό που πίστευε ότι υπάρχει μεταξύ νου και σώματος. Θεωρούσε ότι η διανοητική δραστηριότητα ήταν εντελώς ανεξάρτητη από εκείνη του σώματος. Ωστόσο, οι βιολόγοι έχουν πλέον κάθε λόγο να πιστεύουν ότι όλες οι δραστηριότητες του νου προέρχονται από ένα εξειδικευμένο τμήμα του σώματός μας: τον εγκέφαλο. Συνεπώς, θα ήταν ορθότερο να επαναδιατυπώσουμε τη δήλωση του Καρτέσιου αντιστρέφοντάς την: «Υπάρχω, άρα σκέπτομαι». Με σύγχρονους όρους, θα λέγαμε: «Έχω εγκέφαλο, άρα σκέπτομαι.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΑλλά υπάρχει μια δεύτερη και ευρύτερη έννοια κατά την οποία η δήλωση του Καρτέσιου στερείται αληθείας. Δεν είμαστε αυτοί που είμαστε απλώς επειδή σκεπτόμαστε. Είμαστε αυτοί που είμαστε επειδή μπορούμε να θυμηθούμε αυτά που έχουμε σκεφτεί. Κάθε σκέψη που κάνουμε, κάθε λέξη που λέμε, κάθε δράση μας ―πράγματι, η ίδια η αίσθηση του εαυτού και η αίσθηση της σύνδεσής μας με τους άλλους - οφείλονται στη μνήμη μας, στην ικανότητα του εγκεφάλου μας να καταγράφει και να αποθηκεύει τις εμπειρίες μας. Η μνήμη είναι η συνδετική ύλη της διανοητικής μας ζωής, ο σκελετός που στηρίζει την προσωπική ιστορία μας και δίνει τη δυνατότητα να μεγαλώνουμε και να αλλάζουμε στη διάρκεια της ζωής μας. Όταν χάνουμε τη μνήμη, όπως στη νόσο Alzheimer, χάνουμε την ικανότητα να ξαναδημιουργήσουμε το παρελθόν μας, και, επομένως, χάνουμε τη σύνδεση με τον εαυτό μας και με τους άλλους.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΈγραψαν για το βιβλίο:\u003cbr\u003e\"Μια αριστουργηματική και συναρπαστική σύνθεση. [...]\".\u003cbr\u003eTorsten Wiesel, ομότιμος καθηγητής νευροβιολογίας, Πανεπιστήμιο Rockefeller\u003cbr\u003e\u003cbr\u003e\"Λίγες περιοχές της νευροεπιστήμης μπορούν να υπερηφανευτούν ότι οι γνώσεις τους εκτείνονται από τα μόρια έως τον νου. Ο κλάδος της μνήμης μπορεί, και οι Squire και Kandel, δύο από τους σπουδαιότερους ερευνητές που συνέβαλαν σε αυτό, μας συνοδεύουν στο υπέροχο ταξίδι εξηγώντας μας όχι μόνο τα τρέχοντα γεγονότα αλλά και τη συχνά συναρπαστική ιστορία των μεγάλων ανακαλύψεων. [...] Το βιβλίο είναι ευκολοδιάβαστο και θαυμάσια εικονογραφημένο, και το συνιστώ σε όλους όσοι θέλουν να πληροφορηθούν για το μείζον αυτό θέμα\".\u003cbr\u003eJoseph LeDoux, καθηγητής νευροεπιστήμης και ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης\u003cbr\u003e\u003cbr\u003e\"Οι Squire και Kandel, σαφώς οι παγκόσμιες αυθεντίες για τη μνήμη σε συστημικό και κυτταρικό/μοριακό επίπεδο, κάνουν εδώ μια αριστοτεχνική σύνθεση των όσων γνωρίζουμε για το θέμα. [...] Το βιβλίο είναι απαραίτητο εργαλείο για όλους εκείνους που ενδιαφέρονται στενά για τον νου και τη μνήμη\".\u003cbr\u003eSolomon Snider, καθηγητής ψυχιατρικής, Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Johns Hopkins\u003cbr\u003e\u003cbr\u003e\"Βασικό ανάγνωσμα για όσους αναρωτιούνται πώς θυμόμαστε και πώς ξεχνάμε. [...]\".\u003cbr\u003eDaniel Schacter, καθηγητής ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Harvard","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b184959.jpg","isbn":"978-960-6717-56-7","isbn13":"978-960-6717-56-7","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":272,"publication_year":2012,"publication_place":"Αθήνα","price":"32.0","price_updated_at":"2017-02-16","cover_type":"Σκληρό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί - Εκκρεμής εγγραφή","format":"Βιβλίο","original_language":"αγγλικά","original_title":"Memory: From Mind to Molecules","publisher_id":398,"extra":null,"biblionet_id":184959,"url":"https://bibliography.gr/books/mnhmh-985f605f-1e84-4019-9df8-f5b08695b93e.json"}]