[{"id":65562,"title":"Ταυτότητες και ετερότητες","subtitle":"Σύμβολα, συγγένεια, κοινότητα στην Ελλάδα - Βαλκάνια","description":"Κοινός τόπος είναι τώρα ότι η Εθνολογία και η Ανθρωπολογία έχουν αντικείμενο το \"άλλο\", το \"διαφορετικό\", θα έλεγα το \"εξωτικό\". Πως καθορίζεται όμως το \"άλλο\"; Πρόκειται για λαούς απομακρυσμένους από μας γεωγραφικά; Πρόκειται για εθνότητες, των οποίων ο τρόπος ζωής δεν έχει τίποτα κοινό με το δικό μας; Η επικρατούσα σήμερα άποψη είναι ότι η έννοια του \"διαφορετικού\", της \"ετερότητας\" είναι πολύ σχετική. Το πρόβλημα έχει επανατοποθετηθεί ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια που οι εθνολόγοι και οι κοινωνικοί ανθρωπολόγοι έχουν αρχίσει να μελετούν τις δικές τους κοινωνίες και τους δικούς τους πολιτισμούς... \u003cbr\u003e... Τα τελευταία χρόνια έχει σημειωθεί μεγάλη πρόοδος στη συμβολική μελέτη των κοινωνικών θεσμών... Τα σύμβολα μπορούν να εκφράσουν αφηρημένες ιδέες, θεσμούς κοινωνικές ομάδες (την κοινότητα, την πατριά, την οικογένεια κλπ.). Γι' αυτό το λόγο το ενδιαφέρον των ανθρωπολόγων και των εθνολόγων έχει στραφεί στη μελέτη των συμβόλων σε συσχετισμό με τους θεσμούς και τις κοινωνικές δομές. Η μελέτη εξάλλου είναι αναγκαία, γιατί το κοινωνικό και πολιτισμικό (συμβολικό) σύστημα ενός λαού αποτελούν ένα αδιαίρετο και στερεά αρθρωμένο σύνολο... [...]","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b67340.jpg","isbn":"960-385-094-2","isbn13":"978-960-385-094-6","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":397,"publication_year":2001,"publication_place":"Αθήνα","price":"19.0","price_updated_at":"2007-01-31","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":11,"extra":null,"biblionet_id":67340,"url":"https://bibliography.gr/books/tautothtes-kai-eterothtes.json"},{"id":155586,"title":"Ορεινή Στερεά Ελλάδα","subtitle":"Εθνογραφικό ημερολόγιο (1984-1991)","description":"Ποια είναι τα χαρακτηριστικά αυτής της μεγάλης περιοχής ή περιφέρειας; Η οικονομία μέχρι πρόσφατα ήταν κτηνοτροφική και γεωργική. Ιδιαίτερα η κτηνοτροφία είχε μεγάλη ανάπτυξη και ήταν ως επί το πλείστον κοπαδιάρικη. Σημειώνω ότι σε όλο το χώρο υπήρχαν και Σαρακατσάνοι (Βοιωτία, Ευρυτανία, Αιτωλοακαρνανία κ.ά.). Εξάλλου, το μεγαλύτερο μέρος της περιοχής είναι απόλυτα ελληνόφωνο, αν και τα στοιχεία (τοπωνύμια, επώνυμα κλπ.) υποδηλώνουν παλαιότερη εγκατάσταση Βλαχόφωνων και αλβανόφωνων πληθυσμών. Η Βλαχοφωνία και η Αλβανοφωνία πάντως διατηρούνται μέχρι σήμερα στα δύο άκρα της περιφέρειας, στη Βοιωτία, όπου οι κάτοικοι είναι σε μεγάλο ποσοστό δίγλωσσοι, μιλώντας και τα βλάχικα (ή καραγκούνικα). Σ' αυτές τις δύο περιοχές έχει ενδιαφέρον η παρατήρηση του τρόπου που υποδέχθηκαν μετά το 1989 τους Αλβανούς λαθρομετανάστες, περιθάλποντάς τους, βαφτίζοντάς τους και δίνοντάς τους εργασία στην αρβανιτόφωνη περιοχή, και αδιαφορώντας γι' αυτούς στα βλαχόφωνα χωριά της Ακαρνανίας. Στην τελευταία περιοχή όμως δέχονταν ευχαρίστως τους Βλάχους της Αλβανίας.\u003cbr\u003eΗ επιτόπια έρευνα, φέρνοντας στο φως και άλλα στοιχεία παλαιότερης πολιτικής οργάνωσης επί Τουρκοκρατίας, δείχνει ότι οι έδρες των οπλαρχηγών (καπετάνιων) ή αρχηγών περιοχών βρίσκονταν στον ορεινό χώρο όπου η πρόσβαση των Τούρκων ήταν δύσκολη, δηλ. στα χωριά: Πλάτανος, Κλεπά, Αράχοβα (Ναυπακτίας), Αρτοτίνα, Άνω Χώρα. Πρόκειται για τους οπλαρχηγούς: Ροντήρη, Σαφάκα, Σισμάνη, Σκαλτσά, Κανααβό. Επισημαίνεται επίσης η εξέλιξη των οικογενειών τους σε σύγχρονα πολιτικά τζάκια (πολιτευτές, βουλευτές κλπ.) μετά την απελευθέρωση.\u003cbr\u003eΆλλη παρατήρηση: ότι η μετανάστευση και η ερήμωση που είχαν αρχίσει πριν από πολλές δεκαετίες συνεχίζεται. Πολλοί κάτοικοι εγκαθίστανται μόνιμα στα κοντινότερα αστικά κέντρα: Αγρίνιο, Μεσολόγγι, Πάτρα, Λαμία, αλλά και την Αθήνα, διατηρώντας πάντως τις επαφές τους με τα χωριά. Γι' αυτό το λόγο η εθνογραφική έρευνα μπόρεσε και επεσήμανε με μεγάλη δυσκολία τις παρωχημένες δομές και μόνο στο βαθμό που υπήρχε ιστορική ανάμνηση. Σε ελάχιστες περιπτώσεις υπήρχαν αυτούσιες, π.χ. κάποιες περιπτώσεις πολυπυρηνικών οικογενειών.","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b158577.jpg","isbn":"978-960-385-602-3","isbn13":"978-960-385-602-3","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":565,"publication_year":2010,"publication_place":"Αθήνα","price":"31.0","price_updated_at":"2015-10-23","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Εξαντλημένο","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":11,"extra":null,"biblionet_id":158577,"url":"https://bibliography.gr/books/oreinh-sterea-ellada.json"},{"id":120430,"title":"Ήπειρος","subtitle":"Εθνογραφικό ημερολόγιο (1981-1983)","description":"[...] Πρόκειται για ένα συνδυασμό προσωπικού και εθνογραφικού ημερολογίου που απέβλεπε στην καταγραφή της όλης πορείας της έρευνας. Ουσιαστικά τα σημεία που αναφέρονται στα προσωπικά, οικογενειακά και άλλα θέματα δεν ξεπερνούν το 5% του κειμένου, ενώ από την άλλη καταγράφεται μια πολιτισμική/κοινωνική, δηλ. εθνογραφική πραγματικότητα το συγκεκριμένο χρόνο, μέσα βέβαια πάντα από τα μάτια του ερευνητή (ιδιοσυγκρασία, ιδεολογία, γνώσεις, προβληματική κλπ.). Επομένως αυτά τα εθνογραφικά ημερολόγια μπορούν να αποτελέσουν πηγή πληροφοριών και για τον μέλλοντα τοπικό ιστορικό. Άλλωστε, όπως μας λέει ο Sahlins, και η εθνογρφία/ανθρωπολογία εργάζεται για την ιστορία. [...]\u003cbr\u003eΔίνεται η δυνατότητα σ' αυτά τα κείμενα να δημοσιευθούν στοιχεία της έρευνας και πληροφορίες, που δεν \"χωρούν\" στα βιβλία και στα άρθρα, τα οποία έχουν άλλο σκοπό και υπόκεινται, όπως ανέφερα, σε αυστηρές επιστημονικές προδιαγραφές. \u003cbr\u003e","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b123031.jpg","isbn":"978-960-385-472-2","isbn13":"978-960-385-472-2","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":271,"publication_year":2007,"publication_place":"Αθήνα","price":"21.0","price_updated_at":"2015-10-30","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Εξαντλημένο","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":11,"extra":null,"biblionet_id":123031,"url":"https://bibliography.gr/books/hpeiros-58ead6dd-d849-4b64-bf43-5fc91f308d0a.json"},{"id":143249,"title":"Οι Βλάχοι του Μετζιτιέ και η ειρωνεία της ιστορίας","subtitle":"Μια εθνογραφία του μη προβλέψιμου","description":"Τη 10η Ιουλίου του 1943 μια γερμανική φάλαγγα αποτελούμενη από μερικές διμοιρίες της 1ης ορεινής μεραρχίας ονομαζόμενης Edelweiss κατέλαβε το χωριό Μετζιτιέ ή Κεφαλόβρυσο του Παγωνίου, οι στρατιώτες συνέλαβαν αριθμό πολιτών Βλάχων, τους οποίους έκλεισαν μέσα σε δύο σπίτια, τα οποία κατόπιν πυρπόλησαν μαζί με άλλα 20-50 σπίτια από τα καλύτερα του χωριού, καίγοντας ζωντανούς είκοσι δύο από τους συλληφθέντες. Μετά από το 1960 οι Βλάχοι του ίδιου χωριού άρχισαν να μεταναστεύουν μαζικά στη Γερμανία προς αναζήτηση εργασίας. Σχεδόν τα 2/3 του πληθυσμού του χωριού εργάστηκαν και απέκτησαν χρήματα στη Γερμανία. Έφτιαξαν σύγχρονα σπίτια, αγόρασαν αυτοκίνητα, έκαναν καταθέσεις στις τράπεζες. Το χωριό αυτό έγινε ένα από τα σημαντικότερα και τα πλουσιότερα της επαρχίας Παγωνίου. Δεν μπορούσε με καλύτερα τρόπο να παίξει το παιχνίδι της η ειρωνεία της ιστορίας.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΑλλά τι είναι ειρωνείας της ιστορίας; Το φαινόμενο στην ιστορική πορεία, μια κατάσταση να διαδέχεται την άλλη σε μια εκ διαμέτρου αντίθετη συγκυρία είναι πολύ συνηθισμένο. Ουσιαστικά πρόκειται για μια κίνηση από το ένα άκρο στο άλλο, όπως στο εκκρεμές (π.χ. στη Γαλλική Επανάσταση, από τη δημοκρατία στην τρομοκρατία και στην αυτοκρατορία). Μπορούν να αναφερθούν περισσότερα παραδείγματα από τη νεότερη ιστορία; Η Μεγάλη Βρετανία με τους συμμάχους της κέρδισε το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο αλλά έχασε τις αποικίες της, το ανατολικό μπλοκ του \"υπαρκτού σοσιαλισμού\" κατέρρευσε πριν από δύο δεκαετίες, σήμερα το κεφαλαιοκρατικό σύστημα αντιμετωπίζει μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις στην ιστορία του, οι Γερμανοί ναζί εξόντωσαν τους Εβραίους, σήμερα οι Ισραηλινοί εξοντώνουν τους Άραβες Παλαιστινίους. Άλλωστε είναι πολύ συνηθισμένο το φαινόμενο στην ιστορία τα παλαιά θύματα να μεταβάλλονται σε σύγχρονους θύτες και αντίστροφα.","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b146145.jpg","isbn":"978-960-385-565-1","isbn13":"978-960-385-565-1","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":411,"publication_year":2009,"publication_place":"Αθήνα","price":"31.0","price_updated_at":"2015-10-23","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Εξαντλημένο","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":11,"extra":null,"biblionet_id":146145,"url":"https://bibliography.gr/books/oi-blaxoi-tou-metzitie-kai-h-eirwneia-ths-istorias.json"},{"id":167892,"title":"Κέα Κυκλάδων","subtitle":"Εθνογραφικό ημερολόγιο 1986-1988","description":"Το εθνογραφικό αυτό ημερολόγιο διαφέρει σημαντικά από τα δύο προηγούμενα για πολλούς λόγους. Ο κυριότερος είναι ότι, ενώ τα προηγούμενα είχαν τη μορφή ταξιδιωτικών κειμένων, λόγω της ολιγοήμερης παραμονής μου στα χωριά και της συνεχούς μετακίνησής μου, τώρα πρόκειται για μια εθνογραφική, ουσιαστικά κοινωνικο-ανθρωπολογική επιτόπια έρευνα διάρκειας με συμμετοχική παρατήρηση στον ίδιο τόπο, το νησί της Κέας.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΓιατί όμως αποφάσισα να κάνω αυτή την έρευνα με αυτόν τον τρόπο και στο συγκεκριμένο νησί; Αρχικά ήθελα, οπωσδήποτε να πραγματοποιήσω μια επιτόπια εθνογραφική έρευνα κοινωνικο-ανθρωπολογικού και κοινωνιολογικού προσανατολισμού εντατική και μεγάλης διάρκειας σε ένα τόπο, ώστε να γνωρίσω καλύτερα και λεπτομερέστερα τους ανθρώπους, την τοπική κοινωνία (κοινωνικές σχέσεις, δομές) και τον πολιτισμό αλλά και τις επικρατούσες επιτοπίως οικονομικές και πολιτικές συνθήκες. Δεύτερο ήθελα να είναι μια εθνογραφική έρευνα σε νησί μικρού μεγέθους, για να είναι γεωγραφικά ολική. Να είναι δηλ. μια προσφορά στη νησιολογία.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΠοια όμως ήταν η υπόθεση εργασίας γι' αυτή την επιτόπια εθνογραφική έρευνα:α) Ήθελα να μελετήσω τις οικογενειακές δομές και το σύστημα συγγένειας σε ένα μικρό νησί και να εξετάσω, αν το σύστημα παράλληλης κληρονομιάς με την αντίστοιχη ονοματοθεσία ίσχυε και στο νησί αυτό ή εν πάση περιπτώσει κρατούσε ακόμα. β) Να ερευνήσω αν υπήρχαν ομάδες συγγένειας και τι είδους ήταν αυτές. γ) Να μελετήσω το κοινωνικό φύλο και ειδικότερα την κοινωνική θέση της γυναίκας. δ) Επίσης την οργάνωση του χώρου σε συσχετισμό με την οικονομική οργάνωση.","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b170959.jpg","isbn":"978-960-385-636-8","isbn13":"978-960-385-636-8","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":490,"publication_year":2011,"publication_place":"Αθήνα","price":"31.0","price_updated_at":"2015-10-23","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Εξαντλημένο","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":11,"extra":null,"biblionet_id":170959,"url":"https://bibliography.gr/books/kea-kykladwn.json"},{"id":182089,"title":"Κέα Κυκλάδων","subtitle":"Εθνογραφικό ημερολόγιο 1989-1991","description":"Αυτός ο τόμος που περιλαμβάνει τη θερμή τριετία 1989-1991 είναι ουσιαστικά ένα δοκίμιο πολιτικής και εκλογικής ανθρωπολογικής του ελληνικού λαού. Γιατί; Η επιτόπια εθνογραφική έρευνα με συμμετοχική παρατήρηση στο νησί συνέπεσε με το μεγάλο πολιτικό σκάνδαλο του ΠΑΣΟΚ σε σχέση με τον Κοσκωτά. Αυτό συντάραξε την ελληνική κοινωνία και έστειλε αρκετούς στη φυλακή, κάποιους άλλου στο θάνατο, ενώ απογοήτευσε μια μεγάλη μερίδα δημοκρατικών και ιδεολόγων πολιτικών που μέχρι τελευταία στιγμή δεν ήταν δυνατόν να πιστέψουν ότι όλα αυτά συμβαίνουν ή είχαν συμβεί. Βέβαια \"η εξουσία διαφθείρει και η απόλυτη εξουσία διαφθείρει απόλυτα\". Η εξουσία επίσης τείνει να αναπαράγεται αλλά σε μια δημοκρατία ή μια κοινωνία δημοκρατική αυτό οφείλει να γίνεται με κανόνες. Στην ελληνική κοινωνία δυστυχώς αυτό δεν συνέβαινε ούτε συνέβη τώρα.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΗ συνεχής παραμονή μου στο νησί μου έδωσε τη δυνατότητα να παρατηρήσω σε ποιο βαθμό η συμμετοχή των νησιωτών, δηλ. των πολιτών, ήταν σημαντική στους πολιτικούς/εκλογικούς αγώνες. Άνδρες και γυναίκες (αυτές λιγότερο) ζούσαν την πολιτική την περίοδο αυτή με όλο το είναι τους, είτε ως μέλη των δύο μεγάλων κομμάτων ΠΑΣΟΚ, ΝΔ είτε ως απλοί ψηφοφόροι ή οπαδοί. Κάποιοι άλλοι, οι περισσότερο καιροσκόποι, κρατούσαν ίσες αποστάσεις, ετοιμάζοντας τη μεταπήδησή τους στο αντίπαλο στρατόπεδο. Υπήρχαν όμως και αληθινοί ιδεολόγοι, για τους οποίους όλα αυτά που συνέβαιναν ήταν ένα ανυπέρβλητο σοκ. Είναι αλήθεια ότι υπήρχε σε ορισμένες περιπτώσεις και φανατισμός που με παραξένεψε για την επαρχία, έχοντας διαφορετικές εικόνες από τα χωριά της ηπειρωτικής Ελλάδας, όπου είχα πραγματοποιήσει προηγουμένως επιτόπια εθνογραφική έρευνα.","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b185218.jpg","isbn":"978-960-385-637-5","isbn13":"978-960-385-637-5","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":443,"publication_year":2012,"publication_place":"Αθήνα","price":"26.0","price_updated_at":"2015-10-23","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Εξαντλημένο","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":11,"extra":null,"biblionet_id":185218,"url":"https://bibliography.gr/books/kea-kykladwn-7d81b32a-b282-495a-8674-8d6ac408a810.json"}]