[{"id":119292,"title":"Η νεοελληνική αναγέννηση στα Γιάννενα","subtitle":"Από τον πάροικο έμπορο στον Αθανάσιο Ψαλίδα και τον Ιωάννη Βηλαρά (17ος - αρχές 19ου αιώνα)","description":"Ο προεπαναστατικός Νεοελληνικός Διαφωτισμός συνιστά μία άγνωστη πτυχή της παραμελημένης Ιστορίας μας. Μέρος αυτής της Ιστορίας αποτελούν οι Έλληνες, οι οποίοι ήδη από τον 16ο αιώνα διασκορπίστηκαν στους χώρους της δυτικής και ανατολικής Ευρώπης, όπου και ίδρυσαν συμπαγείς παροικίες. Στις παροικίες αυτές εμφανίστηκε αρχικά ο πεφωτισμένος έμπορος, στη συνέχεια ο ριζοσπάστης λόγιος και τελικά ο συνωμότης των Εταιρειών. Τα πρόσωπα αυτά διαδραμάτισαν πρωταγωνιστικό ρόλο στην εξέλιξη των Γραμμάτων και ειδικότερα στην πνευματική Νεοελληνική Αναγέννηση, ενώ παράλληλα προετοίμασαν το έδαφος για την απελευθέρωση του Γένους.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΔεσπόζουσα θέση στο κίνημα του Νεοελληνικού Διαφωτισμού επείχε η πόλη των Ιωαννίνων, με τις συμπαγείς παροικίες των Γιαννιωτών στην Ιταλία, τη Μολδοβλαχία, τη Ρωσία, την Αυστροουγγαρία και αλλού, όπου επρόκειτο να ανθήσει ένα γενικότερο αναγεννητικό κίνημα. \u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΣτο βιβλίο αυτό εξετάζονται οι παροικίες των Γιαννιωτών εμπόρων, λογίων και συνωμοτών, η πνευματική τους παραγωγή, καθώς και ο σχηματισμός του λεγόμενου \"κύκλου\" των Ιωαννίνων στις αρχές του 19ου αι., από λόγιους Γιαννιώτες και μη, όπως οι Σακελλάριος, Χατζή Πολύζου, Ταγιαπιέρας, Ψαλίδας, Βηλαράς, κ.ά. \u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΤέκνα του παροικιακού φαινομένου υπήρξαν οι Αθανάσιος Ψαλίδας και Ιωάννης Βηλαράς. Ο πρώτος, με σπουδές στην Ακαδημία της Βιέννης, χαρακτηρίζεται από τον Λέανδρο Ι. Βρανούση ως \"κορυφαίος Διδάσκαλος του Γένους, αντιπροσωπευτικός εκπρόσωπος του Νεοελληνικού Διαφωτισμού και φυσιογνωμία από τις πιο δυνατές που έβγαλε ο προεπαναστατικός Ελληνισμός\"· ο δεύτερος, με σπουδές στο Πανεπιστήμιο της Πάδοβας, φημιζόταν, όπως τονίζει ο Βρανούσης, \"για την επιστημονική του κατάρτιση, την πολυμάθεια και την πολυμέρειά του. Διακρίθηκε ως ποιητής -λυρικός και σατιρικός-, κυρίως όμως τον απορρόφησε ο \"φωτισμός του Γένους\". Υπήρξε πρωτοπόρος δημοτικιστής και συνέγραψε προδρομικά διηγήματα και αντικληρικά ποιήματα. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι πολλοί σημαντικοί σύγχρονοι μελετητές συνηγορούν στο ότι τα κορυφαία ριζοσπαστικά έργα της προεπαναστατικής περιόδου, \"Ελληνική Νομαρχία\" και \"Ρωσσαγγλογάλλος\", γράφηκαν στα Γιάννενα από τον Αθανάσιο Ψαλίδα. ","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b121886.jpg","isbn":"978-960-01-1133-0","isbn13":"978-960-01-1133-0","ismn":null,"issn":null,"series":{"id":7843,"name":"17ος - αρχές 19ου αιώνα","books_count":1,"tsearch_vector":"'17οσ' '19ου' 'aiona' 'aiwna' 'arches' 'arhes' 'arxes' 'ewna'","created_at":"2017-04-13T02:00:50.655+03:00","updated_at":"2017-04-13T02:00:50.655+03:00"},"pages":303,"publication_year":2007,"publication_place":"Αθήνα","price":"18.0","price_updated_at":"2011-07-13","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":227,"extra":null,"biblionet_id":121886,"url":"https://bibliography.gr/books/h-neoellhnikh-anagennhsh-sta-giannena.json"},{"id":65481,"title":"Γιωσέφ Ελιγιά","subtitle":"Αλλιανιστής και πρωτοπόρος","description":null,"image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b67259.jpg","isbn":"960-86751-1-1","isbn13":"978-960-86751-1-7","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":39,"publication_year":2001,"publication_place":"Ιωάννινα","price":"5.0","price_updated_at":null,"cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":829,"extra":null,"biblionet_id":67259,"url":"https://bibliography.gr/books/giwsef-eligia-2853ba53-6678-4e40-8fb2-6eb834d0a1ff.json"},{"id":68756,"title":"Το βιβλίο στην ακμή του νεοελληνικού διαφωτισμού 1761-1820","subtitle":"Ποσότητες, ποιότητες, ιδέες","description":"Η διερεύνηση αυτή αποσκοπεί σε μια τομή στην ιστορία του εντύπου ως φορέα συγκεκριμένων ιδεών, κατά τη χαρακτηριστική εκείνη περίοδο του ελληνικού πνεύματος που καλείται νεοελληνικός διαφωτισμός. Η ελληνική κοινωνία, κατά την μακρά πορεία της στους αιώνες της οθωμανικής αυτοκρατορίας, αρχίζει κάποτε να αναπτύσσει το εμπόριο, να ανασυντάσσει τις δυνάμεις της, να έρχεται σε επαφή με άλλους πολιτισμούς και να αναδημιουργεί την αυτογνωσία της, φαινόμενο που πιστοποιείται εντονότερα από τον 17ο αιώνα. Έμποροι, λόγιοι, φωτισμένοι λειτουργοί των παραδουνάβιων ηγεμονιών, κ.ο.κ., συνεισφέρουν ή συνδράμουν στην παραγωγή θεσμών, ιδρυμάτων και υποδομών, όπως σχολεία, τυπογραφεία, κλπ., με απόληξη τη δημιουργία ενός κλίματος όπου νέες ιδέες, προερχόμενες από τον ίδιο τον ελληνισμό είτε από εξωτερικούς πολιτισμούς, έρχονται να αποτελέσουν την αφορμή για εντονότερη πνευματική ζύμωση: η ζύμωση αυτή μορφοποιείται με τον λεγόμενο νεοελληνικό διαφωτισμό που συμβαδίζει με την παραγωγή λόγιων κινημάτων στην Ελλάδα και στις ελληνικές παροικίες του εξωτερικού, και του οποίου η ωριμότητα εντοπίζεται στο δεύτερο μισό του 18ου και στις αρχές του 19ου αιώνα. Το βιβλίο είναι το μέσο εκείνο, δια του οποίου διακινούνται οι ιδέες, τυπωμένες άλλοτε σε εφημερίδες, σε περιοδικά, σε βιβλία ή και ακόμη δοσμένες σε χειρόγραφη μορφή. Στα τέλη του 15ου αι. και κατά τον 16ο, το κοσμικό βιβλίο υπερέχει του θρησκευτικού με ποσοστά αντίστοιχα 63,40% και 36,60%. Στον 18ο αι., και ειδικότερα στην περίοδο 1761-1790, το θρησκευτικό βιβλίο υπερέχει του κοσμικού με ποσοστά αντίστοιχα 60,39% και 39, 61%. Την περίοδο 1791-1799, έχει ανατραπεί αυτή η σχέση και έτσι έχουμε, αντίστοιχα, θρησκευτικό βιβλίο 36,29% και κοσμικό 63,71%. Τέλος, την περίοδο 1800-1820, διαπιστώνουμε ότι τα αντίστοιχα ποσοστά είναι, θρησκευτικό βιβλίο 19,73% και κοσμικό 80,27%. Η παραπάνω τάση αντιστροφής, δηλαδή η στροφή προς την έκδοση βιβλίου όπου ποσοστιαία υπερέχουν πλέον τα κοσμικά θέματα, υποδηλώνει την πνευματική ζύμωση του νέου ελληνισμού.","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b70642.jpg","isbn":"960-8077-55-9","isbn13":"978-960-8077-55-3","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":108,"publication_year":2002,"publication_place":"Αθήνα","price":"10.0","price_updated_at":null,"cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":631,"extra":null,"biblionet_id":70642,"url":"https://bibliography.gr/books/to-biblio-sthn-akmh-tou-neoellhnikou-diafwtismou-17611820.json"}]