[{"id":172973,"title":"Διάλογος εικόνων","subtitle":"Φωτογραφία και σουρρεαλιστική αισθητική στη σκηνική γραφή της Socìetas Raffaello Sanzio","description":"[...] Με δεδομένες τις ανωτέρω δυσκολίες όπως και το γεγονός ότι δεν ήταν δυνατόν να έχω δει ζωντανά το μεγαλύτερο μέρος της παραστασιακής παραγωγής της Societas Raffaello Sanzio, υπήρξα ιδιαίτερα επιφυλακτικός απέναντι σε όλες τις γραπτές ή εικονικές μαρτυρίες που μπόρεσα να συγκεντρώσω, προβαίνοντας σε συνεχείς διασταυρώσεις. Εξάλλου, το αντικείμενο της έρευνας μου δεν ήταν μια ενδελεχής μελέτη του επιμέρους παραστασιακού υλικού της Ομάδας αλλά ο διάλογος σκηνικών εικόνων της και θεωρητικών τοποθετήσεων των μελών της με την αισθητική και την ιδεολογία του σουρρεαλισμού, όπως αυτές εκδηλώνονται πρωτίστως σε εικονικές του εκφράσεις: τη φωτογραφία και, δευτερευόντως, τη ζωγραφική. Περιορίστηκα, έτσι, σε εκείνο το επαληθευμένο υλικό που πλέον διέθετα και που θεώρησα πρόσφορο για την ανάδειξη του εν λόγω διαλόγου. Χωρίς, πάλι, αυτό να σημαίνει ότι δεν εμβάθυνα, όσο μου ήταν δυνατόν, στην όλη ιδεολογία και αισθητική της Ομάδας. Το αντίθετο θα καθιστούσε, άλλωστε, αδύνατον το δικό μου εγχείρημα. Όμως, εδώ, ομολογώ ότι συχνά αυτολογοκρίθηκα ώστε να μην ξεφύγω από τη βασική μου στόχευση, παρασυρόμενος από το θελκτικό υλικό μου: οι επιμέρους παραστασιολογικές μου ερμηνείες περιορίζονται στο λειτουργικά (για τη συγκεκριμένη προσέγγιση) αναγκαίο.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΑυτολογοκρίθηκα επίσης όσον αφορά στα ποικίλα διακείμενα του θεάτρου της Societas Raffaello Sanzio που εντόπιζα κατά τη ροή της έρευνας μου, όχι μόνο σε σχέση με τα ιστορικά καλλιτεχνικά ρεύματα -όπως ήδη αναφέρθηκε- αλλά και με τις σύγχρονες παραστατικές τέχνες. Για τον λόγο αυτόν, απουσιάζουν ολοσχερώς από τη μελέτη μου αυτήν αναφορές σε άλλα θεατρικά σχήματα, performances, δράσεις, στα οποία αναγνώρισα, έστω και σε επίπεδο διακειμενικών μονάδων ή ελάχιστων σκηνικών συνταγμάτων, κάποια σχέση με τη σκηνική γραφή της Societas.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΟι σημειώσεις από τη ζωντανή θέαση παραστάσεων διασταυρώθηκαν με την τυχόν βιντεοσκοπημένη εκδοχή τους. Οι όποιες διαφοροποιήσεις εντοπίστηκαν, και αφορούν στο συγκεκριμένο ερευνητικό αντικείμενο που με απασχολεί, επισημαίνονται σαφώς. Το, ευτυχώς, πλούσιο φωτογραφικό υλικό που η Ομάδα έχει δημοσιεύσει αποτέλεσε βασικό βοηθητικό παράγοντα για κρίσιμες διασταυρώσεις σε συνδυασμό με τις γραπτές μαρτυρίες άλλων μελετητών ή κριτικών, οι οποίες, στο μέτρο του δυνατού, υποβλήθηκαν επίσης σε σύγκριση μεταξύ τους. Προσπάθησα να μην χρησιμοποιήσω ως αποδεικτικά επιχειρήματα παρά μόνο τα στοιχεία εκείνα που μου φάνηκαν ότι επαληθεύονται επαρκώς και τεκμηριώνονται ικανοποιητικά, αν και υπάρχουν κάποιες περιπτώσεις όπου καταγράφω τα προκύπτοντα ερωτηματικά. Ελπίζω, πάντως, ότι σε καμιά περίπτωση δεν προδίδω το παραστασιακό καλλιτέχνημα υπακούοντας στην επιθυμία να αποδείξω κάτι που δεν ισχύει. [...]\u003cbr\u003e\u003cbr\u003e(από τον πρόλογο του βιβλίου)","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b176069.jpg","isbn":"978-960-02-2646-1","isbn13":"978-960-02-2646-1","ismn":null,"issn":null,"series":{"id":7507,"name":"Θεατρικοί Τόποι","books_count":29,"tsearch_vector":"'theatriki' 'theatrikoi' 'topi' 'topoi'","created_at":"2017-04-13T01:57:25.086+03:00","updated_at":"2017-04-13T01:57:25.086+03:00"},"pages":504,"publication_year":2012,"publication_place":"Αθήνα","price":"34.0","price_updated_at":"2012-02-23","cover_type":null,"availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":22,"extra":null,"biblionet_id":176069,"url":"https://bibliography.gr/books/dialogos-eikonwn.json"},{"id":220570,"title":"Δυτικό ηγεμονικό \"παράδειγμα\" και διαπολιτισμικό θέατρο","subtitle":"Για την πρόσληψη του αρχαιελληνικού δράματος στην ελληνική και μη δυτική σκηνή","description":"Το αρχαίο ελληνικό δράμα κατέχει σημαντική θέση στον συνεχιζόμενο διαπολιτισμικό διάλογο όπως αυτός εξελίσσεται, διευρύνεται, αναμορφώνεται.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΤο ερώτημα που θα ήθελα να θέσω εξαρχής είναι το εξής: κατά πόσο ένα θέατρο, δημιούργημα μιας κοινωνίας που άκμασε πριν από 2.500 χρόνια, μπορεί να αντιμετωπίζεται κατά τον διαπολιτισμικό διάλογο με μη δυτικούς πολιτισμούς (σκηνικές αναγνώσεις Ασιατών, Αφρικανών, κ.ά.) στην ίδια βάση με ευρωπαϊκά έργα (Ίψεν, Μπρεχτ, Τσέχωφ) του 19ου και 20ού αιώνα;\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΩς αιτία του ανωτέρω, κατά πόσο η Δύση δικαιούται να αυτο-ορίζεται κληρονόμος και να οικειοποιείται πολιτισμικά αλλά και σκηνικά -και ως τέτοιο να το μεταβιβάζει σε μη δυτικούς πολιτισμούς αλλά και στη Δυτική περιφέρεια- το προϊόν μιας ιστορικο-κοινωνικά δεδομένης αλλά \"απούσης\" πολιτιστικής οντότητας (της Αρχαίας Ελλάδας); Ήτοι ένα είδος θεάτρου χωρίς ιστορική συνέχεια, το οποίο η Δύση προικοδότησε με τις δικές της αυθαίρετες σκηνικές ερμηνείες τις οποίες επιβάλλει ακόμα ως σκηνοθετικό \"κανόνα\" πρόσληψης του Αρχαίου Δράματος ή, αλλιώς, ασκώντας έναν ερμηνευτικό-παραστασιακό ηγεμονισμό. \u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΣκηνικές ερμηνείες υβριδικού χαρακτήρα οι οποίες, μέσω ενός ρομαντικού όσο και υποκριτικού ιδεώδους -απόρροια του δυτικού φαντασιακού-, θα μεταβιβαστούν στους αναδειχθέντες ως νόμιμους διαδόχους του πολιτισμού της Αρχαίας Ελλάδας, τους Νεοέλληνες, όχι ως κληρονόμων αλλά ως διαχειριστών της \"κληρονομιάς\" τους: το αρχαίο δράμα ανάγεται έτσι σε πεδίο ανάδειξης της ίδιας της αντιφατικής εικόνας της ελληνικής ταυτότητας καθώς οι αρχαιοελληνικές παραστάσεις των περισσότερων Ελλήνων σκηνοθετών του 20ού αιώνα και η πρόσληψή τους κινούνται μεταξύ \"επιθετικού ιθαγενισμού\" και ασυνείδητου \"αυτο-οριενταλισμού\".\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΕίναι αλήθεια ότι το αρχαιοελληνικό δράμα είναι κτήμα της ανθρωπότητας και αυτό σημαίνει αφενός ότι καμία συγκεκριμένη σύγχρονη κοινωνία δεν φέρει τίτλους εθνικής ιδιοκτησίας επάνω του. Σημαίνει αφετέρου ότι σε αυτό μπορούν να δοκιμαστούν διαφορετικές πολιτιστικές προσεγγίσεις - θεατρικές τεχνικές ισότιμα και η όποια διαπολιτισμική - διαθεατρική σχέση μαζί του διαμορφώνεται έχοντας στο ένα σκέλος την όποια σύγχρονη προσέγγιση (πολιτισμός-στόχος) και στο άλλο σκέλος την πολιτισμική οντότητα του αρχαίου ελληνικού δράματος (πολιτισμός- πηγή). Ήτοι, τη μείξη στοιχείων ενός \"παρόντος\" και ενός \"απόντος\" πολιτιστικά οργανισμού.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΤο βιβλίο εξετάζει, μέσα από συγκεκριμένα παραστασιακά παραδείγματα, την ηγεμονική επιβολή του Δυτικού \"παραδείγματος\" στη σκηνική πρόσληψη του αρχαιοελληνικού δράματος σε Δύση όσο και σε μη Δυτικούς σκηνοθέτες, αρχής γενομένης από την επίπονη περιπέτεια της ελληνικής σκηνής να αντιδράσει, μέσω κάποιων σκηνοθετών της, στο επιβεβλημένο δυτικό \"παράδειγμα\" κινούμενη μεταξύ εθνικής ταυτότητας και διαπολιτισμικότητας.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΠεριπέτεια, άλλωστε, που, εν πολλοίς, και για διαφορετικούς λόγους, απασχολεί εξίσου μη Δυτικούς σκηνοθέτες (από Αφρική, Ασία, μειονοτικούς) μετααποικιακών ή υπόλογων στην παγκοσμιοποίηση κοινωνιών οι οποίοι, αναμετρώμενοι με το αρχαιοελληνικό δράμα, θεωρούν ότι αναμετρώνται με το κανονιστικό πρότυπο του δυτικού θεάτρου, την \"τράπεζα γονιδίων\" του δυτικού πολιτισμού - παραβλέποντας τον \"άλλο\" πολιτισμό που το γέννησε, εκείνον της Αρχαίας Ελλάδας.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΜέσω της παραστασιακής ανάλυσης, επιχειρείται να αναδειχθεί ότι η μόνη απάντηση στο ηγεμονικό δυτικό \"παράδειγμα\" που καλλιεργεί εθνικισμούς μπορεί να δοθεί από τη διαπολιτισμική προσέγγιση του αρχαιοελληνικού δράματος - ως η μόνη που δύναται να του προσδώσει την υπερεθνική, υπερπολιτισμική, παγκόσμια δυναμική του.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΥπό αυτό το πρίσμα γίνεται αναφορά σε παραστάσεις που σκηνοθέτησαν, μεταξύ άλλων, \u003cbr\u003eοι: Δήμος Αβδελιώδης, E. Alkazi, Ανατόλι Βασίλιεφ, Lee Breuer, Yael Farber, Dimiter Gotscheff, Dave Hunsaker, Λίνος Καρζής, Γιώργος Κιμούλης, Νικαίτη Κοντούρη, Κάρολος Κουν, Luo Jinlin, Γιολάντα Μαρκοπούλου, Μιχαήλ Μαρμαρινός, Αλέξης Μινωτής, Sombhu Mitra, Miyagi Satoshi, Ariane Mnouchkine, NinagawaYukio, Εύα Πάλμερ-Σικελιανού, W.S. Rendra, Δημήτρης Ροντήρης, Ola Rotimi, Sato Shozo, Wole Soyinka, Άννα Συνοδινού, Suzuki Tadashi, Θεόδωρος Τερζόπουλος, Σταύρος Τσακίρης, Κώστας Τσιάνος, Umewaka Rokuro Gensho, Σωτήρης Χατζάκης.","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b223626.jpg","isbn":"978-960-02-3335-3","isbn13":"978-960-02-3335-3","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":464,"publication_year":2017,"publication_place":"Αθήνα","price":"26.0","price_updated_at":"2017-12-15","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί - Εκκρεμής εγγραφή","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":22,"extra":null,"biblionet_id":223626,"url":"https://bibliography.gr/books/dytiko-hgemoniko-paradeigma-kai-diapolitismiko-theatro.json"}]