[{"id":182167,"title":"Η δύση της Ανατολής","subtitle":"Θεσσαλονίκη 1870-1912: Τα χρόνια του μετασχηματισμού","description":"Η παρούσα έκδοση στηρίζεται στην ομότιτλη έκθεση που διοργάνωσε στη Θεσσαλονίκη το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης τιμώντας τα εκατό χρόνια από την απελευθέρωση της πόλης. Το υλικό της έκθεσης προέρχεται από τη συλλογή ταχυδρομικών δελταρίων του Άγγελου Παπαϊωάννου, ο οποίος ευγενικά παραχώρησε την άδεια για την ψηφιοποίηση και την αξιοποίηση της συλλογής του. Ήδη, ολόκληρη η ψηφιοποιημένη συλλογή του Άγγελου Παπαϊωάννου απόκειται στο Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο (ΕΛΙΑ) του ΜΙΕΤ και είναι πλέον προσβάσιμη στους μελετητές. Από το σύνολο των περίπου 1.300 καρτποστάλ της συλλογής επιλέχθηκαν 187 δελτάρια, τα οποία εμπλουτίστηκαν από τις συλλογές του ΕΛΙΑ με 38 ακόμη που αφορούν κυρίως επαγγέλματα και ενδυμασίες. Έτσι αντισταθμίστηκε κάπως η περιορισμένη εκπροσώπηση της πολυπληθούς εβραϊκής κοινότητας στα δελτάρια της συλλογής Παπαϊωάννου. Τέλος, οι χάρτες που έρχονται να συμπληρώσουν αυτά τα φωτογραφικά τεκμήρια αποτελούν ευγενική παραχώρηση της Αλέκας Καραδήμου - Γερόλυμπου και του Βασίλη Κολώνα, ενώ η αναδιπλούμενη φωτογραφία της Θεσσαλονίκης, που αναπαράγεται εδώ σε μεγέθυνση, η παλαιότερη ίσως γνωστή φωτογραφία της πόλης, χρονολογούμενη μεταξύ 1870 και 1878, απόκειται στο αρχείο του Γιώργου Δέλλιου και αποτελεί σημαντικότατο τεκμήριο για την προσέγγιση ζητημάτων που αφορούν τη χωροταξία της Θεσσαλονίκης.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΟ Ιωάννης Δ. Στεφανίδης, καθηγητής διπλωματικής ιστορίας στη Νομική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και ιστορικός σύμβουλος της έκθεσης, έγραψε τα εισαγωγικά κείμενα των ενοτήτων στην ελληνική και την αγγλική γλώσσα. Ο αρχιτέκτων Γιάννης Επαμεινώνδας, υπεύθυνος του ΜΙΕΤ στη Θεσσαλονίκη και επιμελητής της έκθεσης, συνέταξε τα κείμενα που συνοδεύουν το φωτογραφικό υλικό βασιζόμενος στην τεκμηρίωση του Άγγελου Παπαϊωάννου και στη σχετική βιβλιογραφία.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΗ έκθεση \"Η Δύση της Ανατολής\" πραγματοποιήθηκε με την πρωτοβουλία και την οργανωτική ευθύνη του παραρτήματος Θεσσαλονίκης του ΜΙΕΤ, στο οποίο έχει ενταχθεί, από το 2011, και το ΕΛΙΑ Θεσσαλονίκης. [...] \u003cbr\u003e\u003cbr\u003e(από τον πρόλογο του βιβλίου)","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b185296.jpg","isbn":"978-960-250-554-0","isbn13":"978-960-250-554-0","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":253,"publication_year":2012,"publication_place":"Αθήνα","price":"45.0","price_updated_at":"2012-12-28","cover_type":null,"availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":148,"extra":null,"biblionet_id":185296,"url":"https://bibliography.gr/books/h-dysh-ths-anatolhs-2994d819-d0fc-408f-bf11-24417e64a950.json"},{"id":198272,"title":"Θεσσαλονίκη 1863-1873, Οι παλαιότερες φωτογραφίες","subtitle":"Οι πρώτοι χάρτες της περιοχής σταθμού και λιμανιού","description":"Ένα βιβλίο που φέρνει στο φως νέα, άγνωστα τεκμήρια για την ιστορία της πόλης του δεύτερου μισού του 19ου αιώνα: φωτογραφίες, χάρτες, αναλυτικά σχέδια, υπομνήματα και καρτ ποστάλ, που ανατρέπουν πολλά από όσα ξέραμε μέχρι σήμερα για την εποχή κατά την οποία η Θεσσαλονίκη έμπαινε στη νεωτερική εποχή.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΑπό τη Συλλογή Γιώργου Δέλλιου στο ΕΛΙΑ-ΜΙΕΤ παρουσιάζεται η γνωστή φωτογραφία του Χέρμπερτ Σέυς και μια εντελώς νέα, του Αλφόνς Ρουμπελλαίν, επίσης του 1873, που βρίσκεται στον αντίποδα της λήψης του Σέυς.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΗ παλαιότερη φωτογραφία της πόλης, το πανόραμα του Γιόσεφ Σέκελυ (από την Εθνική Βιβλιοθήκη της Βιέννης), τραβηγμένο πριν από 150 χρόνια, δημοσιεύεται εδώ για πρώτη φορά, σε τέσσερις μεγάλες αναδιπλούμενες σελίδες συνολικού μήκους ενός μέτρου.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΜια γνωστή ξυλογραφία, δημοσιευμένη αρκετές φορές μέχρι σήμερα, επιτέλους αποκτά ταυτότητα: αποδεικνύεται πως χρησιμοποίησε ως πρότυπο τη φωτογραφία του Σέκελυ και πρωτοδημοσιεύτηκε σε ένα βιβλίο του 1867, σε μια εποχή που ο μόνος τρόπος για να εκτυπωθεί η φωτογραφία μαζικά ήταν να μετατραπεί σε χαρακτικό. Σήμερα, μια ευτυχής συγκυρία ταυτοποιεί το χαρακτικό αυτό με την παλαιότερη φωτογραφία της Θεσσαλονίκης.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΣτο βιβλίο παρουσιάζονται τα σημαντικότερα μνημεία που εμφανίζονται στις τρεις φωτογραφίες, μερικά για πρώτη φορά: τα θαλάσσια τείχη, ο Πύργος της Αποβάθρας, το Πρόπυλο των Δώδεκα Αποστόλων, η συναγωγή Ταλμούδ Τορά. Κι ακόμα, η Πύλη Βαρδαρίου και η Ληταία, ο Τοπχανές, η Κρήνη του Σέιχ Σου, οι οικίες των Άμποτ και των Αλλατίνι στον Φραγκομαχαλά, το πρώτο Δημαρχείο.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΠέντε άγνωστοι χάρτες των Ανατολικών Σιδηροδρόμων, της εταιρείας που έφερε το τραίνο στη Θεσσαλονίκη το 1872, δημοσιεύονται για πρώτη φορά και αποκαλύπτουν την εξέλιξη της περιοχής του παλιού σταθμού έξω από τα δυτικά τείχη και το φρούριο του Βαρδαρίου.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΣχέδια, φωτογραφίες και καρτ ποστάλ του Μπέστσιναρ διαγράφουν την πορεία του διάσημου κήπου, από την ίδρυση μέχρι τον αφανισμό του.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΦωτογραφίες και σιδηροδρομικοί χάρτες συσχετίζονται με μια δορυφορική λήψη, με τα σχέδια του Βιτάλη για τη δημιουργία της παλιάς παραλίας το 1871 και με άλλους γνωστούς χάρτες του 19ου αιώνα.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΟ γνωστός πίνακας του Ιταλού Σαλάκκα, που αποτυπώνει τη Θεσσαλονίκη από τη θάλασσα, ερμηνεύεται μέσα από τα καινούρια τεκμήρια και αποκαλύπτει τα κρυμμένα μυστικά του: την πρώτη πλατεία της πόλης στα Λαδάδικα -την πλατεία της Αποβάθρας- με το \"πρώτο\", άγνωστο μέχρι σήμερα Τελωνείο, την παλιά Καραντίνα, το κεντρικό καφενείο του λιμανιού.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΔιαγράφεται η μετακίνηση της κεντρικής πλατείας της Θεσσαλονίκης από τα δυτικά προς τα ανατολικά, την ίδια στιγμή που εκδυτικίζεται συνεχώς: από το ανατολίτικο μεϊντάνι της Αποβάθρας του λιμανιού στα ευρωπαϊκά καφέ της πλατείας Ελευθερίας κι από κει στην επιβλητική, αλλά ψυχρή, πλατεία Αριστοτέλους.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΚι ακόμη, γίνονται κάποιες υποθέσεις και ερμηνείες για τον λιμενοβραχίονα και την επιχωμάτωση του βυζαντινού λιμανιού από τα φερτά των ρεμάτων αλλά και για τη θέση της πρώτης συναγωγής, της Ετς αΧαΐμ, όπου κήρυξε ο Απόστολος Παύλος.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΑναλυτικά υπομνήματα των φωτογραφιών, με ταυτοποιήσεις όλων των μνημείων -χαμένων και υφιστάμενων-, καθώς και ένα χρήσιμο ευρετήριο ονομάτων, μνημείων και τοποθεσιών συνοδεύουν το βιβλίο.\u003cbr\u003e","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b201461.jpg","isbn":"978-960-250-616-5","isbn13":"978-960-250-616-5","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":136,"publication_year":2014,"publication_place":"Αθήνα","price":null,"price_updated_at":null,"cover_type":null,"availability":"Κυκλοφορεί - Εκκρεμής εγγραφή","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":148,"extra":null,"biblionet_id":201461,"url":"https://bibliography.gr/books/thessalonikh-18631873-oi-palaioteres-fwtografies.json"}]