[{"id":146421,"title":"Η θεατρική κριτική στην Αθήνα του Μεσοπολέμου","subtitle":null,"description":"Η θεατρική κριτική συνιστά βασική συνιστώσα της επιστήμης του θεάτρου, παρά τον ισχυρό υποκειμενικό χαρακτήρα της. Από την ελληνική θεατρολογία απουσιάζουν oι συστηματικές μελέτες σχετικά με την ιστορία, καταγραφή και αξιολόγησης της κριτικής. Αν και η πρώτη μελέτη για την κριτική, όφειλε να εξετάσει τις απαρχές της, επιλέξαμε την μεσοπολεμική περίοδο ως την σημαντικότερη για την εδραίωσή της. Στόχος μας είναι όχι μόνο η παρουσίαση της δραστηριότητας της καθημερινής θεατρικής κριτικής που ασκείτο μέσω του ημερήσιου Τύπου, αλλά η απόδοση της γενικότερης εικόνας της λειτουργίας της κριτικής ως πνευματικού θεσμού ενταγμένου στην εποχή του και εξαρτώμενου άμεσα από τους υπόλοιπους θεατρικούς, πνευματικούς, οικονομικούς, πολιτικούς και κοινωνικούς παράγοντες. Αρχικά, σε μια σύντομη αναδρομή από τις απαρχές της ιστορίας του νεοελληνικού θεάτρου, επιχειρούμε να καθορίσουμε τις εξελικτικές διαδικασίες, τα στάδια της κυοφορίας που προηγήθηκαν της μεσοπολεμικής άνθισης. Μια ολοκληρωμένη εργασία για την περίοδο αυτή κρίνεται αναγκαία εξαιτίας και του υλικού και του προδρομικού της ρόλου. Στο κύριο μέρος της μελέτης μας ασχολούμαστε διεξοδικά με την θέση της κριτικής απέναντι στην θεατρική πράξη, όπως αυτή παρουσιάζεται στο ρεπερτόριο των θιάσων. Αρχίζουμε με την εξέταση βραχύβιων αλλά σημαντικών θεατρικών σχημάτων, τα οποία εκπροσωπούν κατά κανόνα και τις πρωτοποριακές ιδεολογικές και αισθητικές αναζητήσεις της εποχής, επειδή στην ενασχόληση της κριτικής με τους θιάσους αυτούς γίνoνται εμφανείς οι επιλογές καθώς και oι δυνατότητές της. Στη συνέχεια -χωρίζοντας το ρεπερτόριο σε ελληνικό και ξένο- εξετάζουμε την δραστηριότητα των επαγγελματικών θιάσων και της κρατικής σκηνής. Τα θέματα που αφορούν την ελληνική δραματουργία απασχολούν κατά κόρον την κριτική, και συνιστούν σημαντικό δείκτη του επιπέδου της. Ειδικότερα, τα θεατρικά είδη και η συνύπαρξη παραδοσιακών και σύγχρονων τάσεων είναι τα κομβικά σημεία του κριτικού διαλόγου. Σε επόμενη ενότητα εξετάζουμε αναλυτικά το θέμα της πρόσληψης των ξένων δραματουργιών, ρευμάτων και θεατρικών σκηνικών κατακτήσεων αναφερόμενοι χωριστά στις διάφορες χώρες. Στην διαδικασία αυτή -εξαφετικά απαιτητική με ανεξάντλητο ερευνητικό πεδίο- έγινε ιδιαίτερα αισθητή η έλλειψη μονογραφιών και επί μέρους μελετών σχετικά με την πρόσληψη και των πιο σημαντικών συγγραφέων του διεθνούς ρεπερτορίου.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΟ κριτικός διάλογος εκδηλώνεται και ενδυναμώνεται με αφορμή σημαντικά θέματα της επικαιρότητας, όπως η ίδρυση και λειτουργία κρατικής σκηνής, ο θεσμός των θεατρικών διαγωνισμών, το μουσικό θέατρο, η επίσκεψη ξένων θιάσων, το ιδεολόγημα της παρακμής. Ο καθορισμός του έργου της κριτικής ως πνευματικής λειτουργίας εντασσόμενης στο ευρύτερο κοινωνικοπολιτικό και πολιτιστικό γίγνεσθαι του Μεσοπολέμου, συνιστά πιλοτικό στόχο μας. Συγκεκριμένα επιχειρούμε να καθορίσουμε το πεδίο των προσδοκιών των εκπροσώπων της, του κοινού και των υπόλοιπων θεατρικών παραγόντων και τους όρους υπό τους οποίους διεξαγόταν η διαδικασία αυτή. Οι αντιφάσεις και oι εντάσεις, τόσο στο λόγο όσο και στην κριτική πράξη, είναι φαινόμενo συχνό, που ωστόσο οριοθετούν έναν ευρύτατο χώρο εντός του οποίου αναπτύσσεται ο κριτικός διάλογος. Ιδιαίτερα γόνιμος την μεσοπολεμική περίοδο ο διάλογος αυτός, μας επιτρέπει να μιλάμε για θεωρία της θεατρικής κριτικής. Η αναπαράσταση του \"Κριτικού τοπίου\" ενταγμένου στο γενικότερο κοινωνικοπολιτικό και κυρίως πνευματικό γίγνεσθαι, επιχειρεί να μετρήσει την θερμοκρασία των ιδεών και να αποδώσει τις αποχρώσεις της. Ο Μεσοπόλεμος με την γοητεία της μετάβασης και των \"εκλεκτικών προσαρμογών\" μας οδηγεί κατευθείαν στο σημερινό θεατρικό τοπίο.","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b149334.jpg","isbn":"978-960-322-361-0","isbn13":"978-960-322-361-0","ismn":null,"issn":null,"series":{"id":20,"name":"Θέατρο","books_count":476,"tsearch_vector":"'theatro'","created_at":"2017-04-13T00:53:46.898+03:00","updated_at":"2017-04-13T00:53:46.898+03:00"},"pages":505,"publication_year":2009,"publication_place":"Αθήνα","price":"29.0","price_updated_at":"2010-02-12","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":232,"extra":null,"biblionet_id":149334,"url":"https://bibliography.gr/books/h-theatrikh-kritikh-sthn-athhna-tou-mesopolemou-17e2fc06-9907-47d1-9411-6fba4199885b.json"},{"id":136418,"title":"Η θεατρική κριτική στην Αθήνα του Μεσοπολέμου","subtitle":null,"description":"Η θεατρική κριτική συνιστά βασική συνιστώσα της επιστήμης του θεάτρου, παρά τον ισχυρό υποκειμενικό χαρακτήρα της. Από την ελληνική θεατρολογία απουσιάζουν oι συστηματικές μελέτες σχετικά με την ιστορία, καταγραφή και αξιολόγησης της κριτικής. Αν και η πρώτη μελέτη για την κριτική, όφειλε να εξετάσει τις απαρχές της, επιλέξαμε την μεσοπολεμική περίοδο ως την σημαντικότερη για την εδραίωσή της. Στόχος μας είναι όχι μόνο η παρουσίαση της δραστηριότητας της καθημερινής θεατρικής κριτικής που ασκείτο μέσω του ημερήσιου Τύπου, αλλά η απόδοση της γενικότερης εικόνας της λειτουργίας της κριτικής ως πνευματικού θεσμού ενταγμένου στην εποχή του και εξαρτώμενου άμεσα από τους υπόλοιπους θεατρικούς, πνευματικούς, οικονομικούς, πολιτικούς και κοινωνικούς παράγοντες. Αρχικά, σε μια σύντομη αναδρομή από τις απαρχές της ιστορίας του νεοελληνικού θεάτρου, επιχειρούμε να καθορίσουμε τις εξελικτικές διαδικασίες, τα στάδια της κυοφορίας που προηγήθηκαν της μεσοπολεμικής άνθισης. Μια ολοκληρωμένη εργασία για την περίοδο αυτή κρίνεται αναγκαία εξαιτίας και του υλικού και του προδρομικού της ρόλου. Στο κύριο μέρος της μελέτης μας ασχολούμαστε διεξοδικά με την θέση της κριτικής απέναντι στην θεατρική πράξη, όπως αυτή παρουσιάζεται στο ρεπερτόριο των θιάσων. Αρχίζουμε με την εξέταση βραχύβιων αλλά σημαντικών θεατρικών σχημάτων, τα οποία εκπροσωπούν κατά κανόνα και τις πρωτοποριακές ιδεολογικές και αισθητικές αναζητήσεις της εποχής, επειδή στην ενασχόληση της κριτικής με τους θιάσους αυτούς γίνoνται εμφανείς οι επιλογές καθώς και oι δυνατότητές της. Στη συνέχεια -χωρίζοντας το ρεπερτόριο σε ελληνικό και ξένο- εξετάζουμε την δραστηριότητα των επαγγελματικών θιάσων και της κρατικής σκηνής. Τα θέματα που αφορούν την ελληνική δραματουργία απασχολούν κατά κόρον την κριτική, και συνιστούν σημαντικό δείκτη του επιπέδου της. Ειδικότερα, τα θεατρικά είδη και η συνύπαρξη παραδοσιακών και σύγχρονων τάσεων είναι τα κομβικά σημεία του κριτικού διαλόγου. Σε επόμενη ενότητα εξετάζουμε αναλυτικά το θέμα της πρόσληψης των ξένων δραματουργιών, ρευμάτων και θεατρικών σκηνικών κατακτήσεων αναφερόμενοι χωριστά στις διάφορες χώρες. Στην διαδικασία αυτή -εξαφετικά απαιτητική με ανεξάντλητο ερευνητικό πεδίο- έγινε ιδιαίτερα αισθητή η έλλειψη μονογραφιών και επί μέρους μελετών σχετικά με την πρόσληψη και των πιο σημαντικών συγγραφέων του διεθνούς ρεπερτορίου.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΟ κριτικός διάλογος εκδηλώνεται και ενδυναμώνεται με αφορμή σημαντικά θέματα της επικαιρότητας, όπως η ίδρυση και λειτουργία κρατικής σκηνής, ο θεσμόςτων θεατρικών διαγωνισμών, το μουσικό θέατρο, η επίσκεψη ξένων θιάσων, το ιδεολόγημα της παρακμής. Ο καθορισμός του έργου της κριτικής ως πνευματικής λειτουργίας εντασσόμενης στο ευρύτερο κοινωνικοπολιτικό και πολιτιστικό γίγνεσθαι του Μεσοπολέμου, συνιστά πιλοτικό στόχο μας. Συγκεκριμένα επιχειρούμε να καθορίσουμε το πεδίο των προσδοκιών των εκπροσώπων της, του κοινού και των υπόλοιπων θεατρικών παραγόντων και τους όρους υπό τους οποίους διεξαγόταν η διαδικασία αυτή. Οι αντιφάσεις και oι εντάσεις, τόσο στο λόγο όσο και στην κριτική πράξη, είναι φαινόμενo συχνό, που ωστόσο οριοθετούν έναν ευρύτατο χώρο εντός του οποίου αναπτύσσεται ο κριτικός διάλογος. Ιδιαίτερα γόνιμος την μεσοπολεμική περίοδο ο διάλογος αυτός, μας επιτρέπει να μιλάμε για θεωρία της θεατρικής κριτικής. Η αναπαράσταση του \"Κριτικού τοπίου\" ενταγμένου στο γενικότερο κοινωνικοπολιτικό και κυρίως πνευματικό γίγνεσθαι, επιχειρεί να μετρήσει την θερμοκρασία των ιδεών και να αποδώσει τις αποχρώσεις της. Ο Μεσοπόλεμος με την γοητεία της μετάβασης και των \"εκλεκτικών προσαρμογών\" μας οδηγεί κατευθείαν στο σημερινό θεατρικό τοπίο.\u003cbr\u003e","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b139092.jpg","isbn":"978-960-322-360-3","isbn13":"978-960-322-360-3","ismn":null,"issn":null,"series":{"id":20,"name":"Θέατρο","books_count":476,"tsearch_vector":"'theatro'","created_at":"2017-04-13T00:53:46.898+03:00","updated_at":"2017-04-13T00:53:46.898+03:00"},"pages":414,"publication_year":2008,"publication_place":"Αθήνα","price":"26.0","price_updated_at":"2010-02-12","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":232,"extra":null,"biblionet_id":139092,"url":"https://bibliography.gr/books/h-theatrikh-kritikh-sthn-athhna-tou-mesopolemou.json"},{"id":174542,"title":"Γυναικείες διαδρομές: Η Γαλατεία Καζαντζάκη και το θέατρο","subtitle":null,"description":"Η Γαλάτεια Καζαντζάκη ανήκει στους συγγραφείς των οποίων η προσωπική με την πνευματική ιστορία είναι απόλυτα συνυφασμένες. Έχοντας ζήσει μια ιδιόμορφη και εκτός των ορίων -τοπικών και χρονικών ζωή, παράλληλα έχει χαράξει και τα όρια του δημιουργικού της πεδίου. Η ερμηνεία του έργου της -εξίσου δύσκολη όσο και της ζωής της- απαιτεί παράλληλη σπουδή και των δύο πεδίων, τα οποία άλλοτε παρακολουθούμε από κοντά, άλλοτε πάλι χάνουμε ξαφνικά το νήμα. Η πρόωρη καταξίωση από τους συγχρόνούς της και η εξίσου αναπάντεχη λήθη της από τους μεταγενέστερους συνιστούν σπάνιο φαινόμενο για μια συντεχνία, όπου συνήθως η αξία αναγνωρίζεται μετά θάνατον.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΕμφανίζεται στον πνευματικό χώρο πολύ νέα, καταρρίπτοντας το μύθο της πολιτισμικής υπεροχής της πρωτεύουσας και αναδεικνύοντας την επαρχιώτικη -αλλά όχι τυχαία- καταγωγή της. Ερωτεύεται και διακηρύσσει μέσω των κειμένων της τον έρωτά της. Υπερβαίνοντας όλους τους ηθικούς και κοινωνικούς κώδικες της εποχής, έρχεται στην πρωτεύουσα για να ζήσει μαζί με το σύντροφό της, τον Νίκο Καζαντζάκη, που επίσης έχει δημόσιο λόγο στρεφόμενο κατά του κοινωνικού και πνευματικού καθεστώτος της εποχής.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΗ εξέλιξη των δύο νεαρών διανοουμένων προβλέπεται ευοίωνη αλλά οι δρόμοι τους χωριστοί. Ωστόσο συμβιώνουν, παντρεύονται και χωρίζουν. Ο σύντροφος, θέτοντας στόχους υψηλούς, θα εξελιχθεί στον πολυγραφότατο και πασίγνωστο συγγραφέα, η Γαλάτεια, πατώντας στέρεα, θα ακολουθήσει μια γήινη τροχιά, ιδιαίτερα πλούσια σε διάρκεια αλλά και ποικιλία. Αυτή την τροχιά επιχειρούμε να παρακολουθήσουμε στην παρούσα μελέτη, εστιάζοντας στον αγαπημένο σταθμό της Γαλάτειας, και κατά τη γνώμη μας τον πω ταιριαστό με την ιδιοσυγκρασία της: το δραματικό είδος. Η μελέτη του σχετικού πλούσιου υλικού την αναδεικνύει σε σημαντική εκπρόσωπο του μοντερνισμού, έχοντας δεχθεί την επίδραση των σημαντικότερων ευρωπαϊκών αισθητικών ρευμάτων της εποχής. Στη διάκριση αυτή συνηγορεί τα μέγιστα η παρουσία στο έργο της του σπάνιου -ίσως μοναδικού για την εποχή αισθητικού ρεύματος του εξπρεσιονισμού, που αιφνιδίασε την αριστερή αλλά και δεξιά διανόηση της εποχής και απέδειξε την ανεπάρκειά τους. Η περίπτωση της Γαλάτειας είναι ένα ιδιαίτερο φαινόμενο στο χώρο των ελληνικών γραμμάτων, καθορισμένο βέβαια από τους συντελεστές του τόπου και του χρόνου, σφραγισμένο όμως ανεξίτηλα από τη γυναικεία φύση και την ιδιόμορφη ιδιοσυγκρασία της συγγραφέως. Ο \"μαχόμενος ανθρωπισμός\" που χαρακτηρίζει το έργο της αλλά και τη ζωή της, την κατατάσσει ανάμεσα στα λίγα εκείνα άτομα που αξιώθηκαν να ζήσουν, κατά την έκφραση του Γιώργου Σεφέρη, \"αυθεντική ζωή\".","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b177641.jpg","isbn":"978-960-322-428-0","isbn13":"978-960-322-428-0","ismn":null,"issn":null,"series":{"id":20,"name":"Θέατρο","books_count":476,"tsearch_vector":"'theatro'","created_at":"2017-04-13T00:53:46.898+03:00","updated_at":"2017-04-13T00:53:46.898+03:00"},"pages":254,"publication_year":2012,"publication_place":"Αθήνα","price":"16.0","price_updated_at":"2012-04-02","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":232,"extra":null,"biblionet_id":177641,"url":"https://bibliography.gr/books/gynaikeies-diadromes-h-galateia-kazantzakh-kai-to-theatro.json"}]