[{"id":221138,"title":"Το ελληνικό τοπίο","subtitle":"Σπουδή του τόπου και θεώρηση του ελληνικού τοπίου","description":"Τόση έγνοια για το τοπίο, θα πουν κάποιοι... Γιατί αλήθεια; Τι είναι κείνο που κάμει τόσο αναγκαίο και διερευνήσιμο το τοπίο, όταν, κατά το μάλλον ή ήττον, αποτελεί μια \"έννοια\", μια \"ιδέα\", κάτι μη απτό, μη πρακτικό, πούναι έξω από το πεδίο της εφαρμογής του ανθρώπου, παρά το γεγονός ότι ο άνθρωπος συνίσταται εν αυτώ, χωρίς όμως ν’ αποτελεί το ίδιο μέρος της πρακτικής του αλλά αποτέλεσμά της; Γιατί αυτό που ως αντίληψη προσλαμβάνεται, αξιακά ή ιδεατά, ως άποψη και ως θεώρηση περισσότερο υποκειμενική, παρά αντικειμενική, ν’ αποτελεί το κριτήριο της αξιολόγησης τόπων χαρακτηρίζοντάς τους κι αναλόγως να καθορίζεται η διαχείρισή τους;\u003cbr\u003eΣκέψεις οπωσδήποτε λογικές για κάποιον που δεν είναι θεωρός ή πονητής του τόπου, για κάποιον που δεν τον αισθάνεται και δεν εμβαθύνει, που δε νοιώθει και δε συμμετέχει στο όλον του. Ο άνθρωπος πράττει εννοώντας στο γύρω του, είτε ως ενεργός της πρακτικής, είτε ως νοιωστός στο Είναι και συμμέτοχος στο γίγνεσθαι. Ο απέχων από τον τόπο, που λειτουργεί αποστασιοποιημένα από αυτόν, δεν ημπορεί το πνεύμα και τις αξίες του να νοιώθει, και δεν προσλαμβάνει τη σύνολη εικόνα (οπτική κι εμπειρική) ως παράγωγο διεργασιών που τη συνθέτουν, και δι’ αυτών συγκροτείται το κοινωνικό, περιβαλλοντικό, πολιτιστικό κι αισθητικό γίγνεσθαι μιας ολότητας, ενός ζωντανού περιεχομένου, με δυναμική και συνέχεια.\u003cbr\u003eΣτο ελληνικό τοπίο δεν υπάρχουν περιττά, παρά μόνο πλέρια, και πρέπει να έχεις σπουδή, την κατάλληλη αίσθηση, τούτα για να τα ιδείς. Πρέπει νάχεις την προετοιμασία για να βγεις στο φως, γιατί δε θα το αντέξεις, δε θα μπορέσεις το πλούσιο φως στο λιτό στοιχείο του τόπου, το διάχυτο στ’ ολομέτωπό του, που λάμψη ανυπέρβλητη σκορπά και τυφλώνει τον απαίδευτο. \u003cbr\u003eΔικαιολογείται μετά τούτων η τόση μας έγνοια για το τοπίο και η αναγκαιότητα της \"σπουδής του\" που ζητούμε, ακριβώς διότι αφορά στην αντίληψη του τόπου, και περιλαμβάνει το σύνολο των ζητημάτων του, τα οποία αποδίδονται στο φαίνον της ουσίας του κι απαιτείται η εμβάθυνση για να τα εννοήσεις. Η ευθύνη μας συνεπώς για το τοπίο αφορά στην ευθύνη μας για τη γη, για την ύπαρξή μας στον τόπο, αφού αυτή εμπεριέχεται στο αποδιδόμενο τοπίο ως παράγωγο της ενεργείας μας. Σπουδάζοντας το τοπίο μορφωνόμαστε στα καθ’ ημάς και, εφόσον θεωρηθούμε μπορούμε να θεωρήσουμε τον τόπο, τα έργα και τις πράξεις μας, και ν’ αναθεωρηθούμε με την εν τω τόπω αυτοκριτική μας σε σχέση με τις πράξεις μας σε αυτόν...\u003cbr\u003eΤο παρόν πόνημα αποδίδει την ποίηση της ελληνικής γης, την πόνηση στον τόπο, που τον διαμορφώνει στέργοντάς τον μ’ αισθήσεις κι αξίες -χωρίς βεβαίως στην ανάλυσή μας ν’ αποφεύγεται η στρεβλή πλευρά του, η ασχημία του, για την οποία ευθύνεται ο κακός διαχειριστής του, ο Έλληνας. Το ελληνικό τοπίο \"μιλά\" και μας καλεί να το ιδούμε στη βαθύτητά του, στην ουσία του, και να γενούμε στην τέτοια μας εννόηση ποιητές στο βίο μας...","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b224194.jpg","isbn":"978-618-83275-1-1","isbn13":"978-618-83275-1-1","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":672,"publication_year":2018,"publication_place":"Αθήνα","price":"54.0","price_updated_at":"2018-01-16","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί - Εκκρεμής εγγραφή","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":258,"extra":null,"biblionet_id":224194,"url":"https://bibliography.gr/books/to-ellhniko-topio-19689cc1-6ef5-4cdd-b80d-87ae717806d8.json"},{"id":229425,"title":"Λίθινοι τοίχοι","subtitle":"Τοιχίζοντας και διευθετώντας το φυσικό χώρο…: Τα λιθόδμητα φράγματα των χειμάρρων και οι ξερολιθιές των αγρών","description":"Γιατί γράφτηκε το παρόν πόνημα; Την παραπάνω ερώτηση την απευθύνω ρητορικά στον καθένα που θ' αναρωτηθεί για τη χρησιμότητα ενός συγγραφικού έργου αναφοράς στα έργα της γης, ούτως ώστε με τη γυμνασία της σκέψης στην πράξη της ζωής, αντικείμενο της οποίας αποτελεί και η πραγμάτευση του πονήματος, να ενεργοποιηθούν τα αισθητήρια του αναγνώστη σε σχέση με αυτήν, και να λειτουργήσει ως αντιλήπτορας και θεωρός στο όλον. Δεν αποβλέπω συνεπώς με το ρώτημα να συστηθώ ως προς το έργο μου, αλλά με τούτο αποζητώ να συστηθούμε όλοι μας, ως λαός, ως κοινωνία, ως άνθρωποι σε σχέση με τα έργα μας, με τις πράξεις μας στη γη. Και να ιδωθούμε νοούμενοι στα έργα τα προγονικά, που τόσο βασικά είναι για το θέμελο της ζωής, σε σχέση με το μέγα αρχέτυπο της γης, τα οποία, αλί, τα προσπερνούμε στις μέρες μας, αγνοώντας τα! \u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΤο θέμα του πονήματος -το να μελετώνται οι λίθοι!..- είναι εκ της φύσεώς του ταπεινό και γι' αυτό αγνοείται από τον απαίδευτο στην αίσθηση της ζωής άνθρωπο και τον μη συνειδητό στο έργο της, καθώς το θέμα των λίθων λογίζεται ως άνευ αξίας (ή σημασίας) για να προσληφθεί από τη μεγάλη ανθρώπινη μάζα! Αυτή η μάζα έλκεται από έργα που πρωτοτυπούν ή \"πρωτοπορούν\" κι εξιτάρουν, από άλλα που μεγαλουργούν κι ανατέμνουν, που παραισθητούν κι αναισθητούν, που δίνουν γνώση και διανοίγουν το νου στο μέλλον, κι όχι από κείνα που συγκινούν και πληρούν.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΜε το παρόν πόνημα επιδιώκεται να καταδειχτεί πώς χρησιμοποιήθηκε η πέτρα από τον άνθρωπο τεχνικά, αναλόγως των αναγκών του, και ποια η τεχνική του ανθρώπου ως μάστορα στη διαμόρφωση των έργων του αυτών, καθώς και στη διευθέτηση του φυσικού χώρου. Η γη πάντα αποτελούσε τον αποδέκτη της ενέργειας του ανθρώπου, ο οποίος λειτουργώντας θετικά ως δημιουργός κι αναπτύσσοντας συνεργατική σχέση μαζί της παρήγαγε έργα περιβαλλοντικά και πολιτιστικά υψηλής αξίας, που εξυπηρετούσαν την κοινωνία κι αναβάθμιζαν τη φύση -στις περιπτώσεις βεβαίως που λειτουργούσε ως θετικός συντελεστής στο φυσικό σύστημα κι όχι ως αρνητικός. Η έμπνευση, η αξιοσύνη, η δούλεψη, η συσσωρεμένη σοφία, η μεταβιβαζόμενη γνώση της τεχνικής, η αίσθηση της λειτουργίας του φυσικού χώρου, φτιάξαν τον άνθρωπο, δημιουργό στην πράξη του, καλλιτέχνη στο έργο του.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΟι λίθινοι τοίχοι που μελετούμε είναι δετοί με κονίαμα (λιθόδμητα χαμηλά φράγματα) ή στητοί με τάξη κατά το φυσικό νοούμενο, τεχνητά τοποθετημένοι από τον δημιουργό τους (ξερολιθιές). Οι μεν πρώτοι τοίχοι αφορούν στα έργα της δασικής υπηρεσίας στους καταστρεπτικούς χειμάρρους της χώρας, δηλαδή στα λιθόδμητα χαμηλά φράγματα βάρους που αυτή κατασκεύαζε στο πλαίσιο της σύνολης διευθέτησης του χειμαρρόπληκτου φυσικού χώρου, συνδυαζόμενα τούτα και με ξηρολίθινους τοίχους, που εξυπηρετούσαν, επικουρικά κατά βάσιν, την όλη διευθέτηση. Οι δε δεύτεροι τοίχοι είναι οι ξηρολίθινοι τοίχοι των αγρών και κατά βάσιν οι αναλημματικοί που κατασκευάζονταν από τους ανθρώπους της υπαίθρου επί επικλινών εδαφών για την υποστήριξή τους και την καλλιέργειά τους στη συνέχεια, εντασσόμενη η ενέργειά τους στα πλαίσια της χωροτακτικής διευθέτησης που πραγματοποιούνταν στο σύνολο του χώρου. Το ατομικό έργο εν προκειμένω εντάσσονταν στο ευρύτερο, δεδομένου ό,τι οι κώδικες και κανόνες δημιουργίας του κάθε τοίχου ή του κάθε συστήματος ξηρολίθινων τοίχων ήταν κοινοί, συντελώντας σε μια σύνολη διευθέτηση του υπαίθριου χώρου, αποδιδόμενο το όλο έργο σ' επίπεδο κοινοτικής συμβολής. \u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΟι ανωτέρω διευθετήσεις αποτελούσαν έργα υποδομής, αφού δι' αυτών η ελληνική ύπαιθρος -η ορεινή, ημιορεινή και νησιωτική-, μπόρεσε να σταθεί και να υποστηρίξει κάτω από δύσκολες συνθήκες την οικονομική και κοινωνική ζωή εκεί, που τόσο δραματική ήταν στα χρόνια της δημιουργίας τους, λόγω της περιβαλλοντικής υποβάθμισης και της έλλειψης υποδομών που υπήρχε! Ανατάσσοντας περιβαλλοντικά τους τόπους, τους απέδιδες λειτουργικά ικανούς να υποστηρίξουν δραστηριότητες απαραίτητες για τη συνέχιση της ζωής.","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b232502.jpg","isbn":"978-618-83275-3-5","isbn13":"978-618-83275-3-5","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":404,"publication_year":2018,"publication_place":"Αθήνα","price":"45.0","price_updated_at":"2018-11-26","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί - Εκκρεμής εγγραφή","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":258,"extra":null,"biblionet_id":232502,"url":"https://bibliography.gr/books/lithinoi-toixoi.json"}]