[{"id":161983,"title":"Μύθος και ιδεολογία στη ρωσική επανάσταση","subtitle":"Οδοιπορικό από τον ρωσικό αγροτικό λαϊκισμό στο λαϊκισμό του Στάλιν","description":"Καθώς ο \"Υπαρκτός Σοσιαλισμός\" είχε γίνει άρνηση του σοσιαλισμού, δεν μπορούσε παρά να βρεθεί κάποια στιγμή μπροστά στην άρνηση του, έστω κι αν αυτό δεν σήμαινε άνοδο προς τον αληθινό σοσιαλισμό αλλά αναζήτηση διεξόδων ακόμη και προς τήν πλευρά τοϋ καπιταλισμού. [...]\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΕκείνο που χρειάζεται είναι νά διερευνηθούν τά βαθύτερα αϊτια πού επέτρεψαν στο σταλινισμό νά επιβληθεί και νά κυριαρχήσει, αίτια πού μπορούν νά αναζητηθούν:\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΙ) Στο ιστορικό παρελθόν της Ρωσίας, στο παρελθόν του τσαρικού δεσποτισμού και της ασιατικής βαρβαρότητας όσο και στο επαναστατικό παρελθόν του 19ου αιώνα, που εκπροσωπήθηκε από τους Ρώσους λαϊκιστές, τους ναρόντνικους, με τη μυστικιστική τους αντίληψη για την \"κομμουνιστική φύση\" του Ρώσου αγρότη και την παν-σλαβιστική της εκτροπή που ήθελε τον Ρώσο αγρότη να φέρνει τον κομμουνισμό στη \"σάπια Δύση\" έστω και με το κνούτο. [...]\u003cbr\u003e2) Στίς φιλοσοφικές καταβολές του σταλινισμού, οι οποίες στην πραγματικότητα δεν έχουν καμιά σχέση με τον διαλεκτικό υλισμό, έχουν όμως στενή σχέση με τη μεταφυσική και με τον ιδεαλισμό. [...] Αν θυμηθουμε ότι ο Μαρξ θεωρεί την πολιτική φιλοσοφία του Πλάτωνα ως \"αθηναϊκή εξιδανίκευση της αιγυπτιακής κοινωνίας της χωρισμένης σε κάστες\", έχουμε μια πληρέστερη εικόνα της ασιατικού τύπου κοινωνίας που οργάνωσε ο σταλινισμός, δίνοντας της το ψευδώνυμο του σοσιαλισμού. [...]\u003cbr\u003e3 ) Στον τρόπο με τον οποίο ο Στάλιν χρησιμοποίησε, μέχρι λεηλασίας, τη λενινιστική κληρονομιά, αλλά και στις ίδιες τις αντιφάσεις του Λένιν, ιδιαίτερα τις αντιφάσεις ανάμεσα στην αντίληψη για το ρόλο των μαζών στην Ιστορία και το ρόλο της \"επαναστατικής πρωτοβουλίας των μαζών\" και στην αντίληψη που εξέφρασε μετά το 1920, όταν ανέλυε τις αιτίες για τις οποίες την εξουσία του προλεταριάτου έπρεπε να ασκεί αποκλειστικά το κόμμα των Μπολσεβίκων. [...]\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΑπό αυτές τις ανάγκες και αυτά τα κίνητρα ξεκίνησε η μελέτη μου, που βέβαια δεν είναι \"Ιστορική\". Δεν είναι η Ιστορία του ρωσικού επαναστατικού κινήματος, είναι μάλλον ή ρωσική περιπέτεια της μαρξιστικής σκέψης - που αρχίζει με το οδοιπορικό του Μαρξ και του Ένγκελς στη Ρωσία του περασμένου αιώνα και με τον τρόπο με τον οποίο αντιμετώπισαν οι θεμελιωτές του επιστημονικού σοσιαλισμού τις ιδιοτυπίες της Ρωσικής Επανάστασης και το θέμα της ρωσικής αγροτικής κοινότητας, περνάει στην αντιμετώπιση του προβλήματος από τον Πλεχάνοφ και τον Λένιν, για να φτάσει στον Στάλιν και στην -ιδιότυπη πάντα- εξουσία που εγκαθίδρυσε: Εξουσία θεοκρατική, με έντονα ασιατικά στοιχεία και εξίσου έντονα στοιχεία από τον ρωσικό αγροτικό λαϊκισμό, που μετεξελίχθηκε σέ \"προλεταριακό\" λαϊκισμό.","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b165004.jpg","isbn":"978-960-325-958-9","isbn13":"978-960-325-958-9","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":276,"publication_year":2011,"publication_place":"Αθήνα","price":"17.0","price_updated_at":"2011-04-07","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":2,"extra":null,"biblionet_id":165004,"url":"https://bibliography.gr/books/mythos-kai-ideologia-sth-rwsikh-epanastash-f458b853-22c2-4ec9-8595-0d66fccfc4c8.json"},{"id":113980,"title":"Η Κομμούνα του 1871","subtitle":"Επανάσταση του εικοστού πρώτου αιώνα;","description":"\"Tην αυγή της 18ης του Μάρτη το Παρίσι ξεσηκώθηκε με το βροντερό σύνθημα \"Ζήτω η Κομμούνα!\". Τι είναι η Κομμούνα, αυτή η Σφίγγα που τρομοκρατεί τα μυαλά των αστών;\": μ'αυτήν την εισαγωγή περνάει ο Μάρξ στο τρίτο μέρος -και το σημαντικότερο- της ανάλυσής του για την Κομμούνα. Στις σελίδες αυτού του μέρους, που δεν ξεπερνούν το ένα δεκαεξασέλιδο, περιέχονται οι απαντήσεις στο αίνιγμα που έθεσε στους επαναστάτες των δύο τελευταίων αιώνων η Σφίγγα όλων των καιρών, η Ιστορία. Γιατί, πραγματικά, η Κομμούνα δεν υπήρξε Σφίγγα παρά μόνο για τους αστούς. Για τον Μάρξ, εκείνη η προλεταριακή επανάσταση των δύο μηνών έπαιξε το ρόλο του Οιδίποδα λύνοντας το αίνιγμα που κρύβει το μυστικό της τελικής μοίρας κάθε επανάστασης: το αίνιγμα της εξουσίας.\u003cbr\u003eΤο πρωί της 18ης Μαρτίου 1871 ο λαός του Παρισιού αντιμετώπιζε το αμείλικτο ερώτημα: ποια εξουσία ταιριάζει στη σοσιαλιστική επανάσταση; Η απάντησή του δόθηκε την ίδια στιγμή, και ήταν πεντακάθαρη: \"Είναι η εξουσία που αρνείται τον εαυτό της\". Έτσι γεννήθηκε η Κομμούνα. Η Ιστορία δέχτηκε την απάντηση, αλλά δεν αυτοκτόνησε όπως η μυθική Σφίγγα. Υποσχέθηκε στον εαυτό της να θέτει το αίνιγμά της σε κάθε επανάσταση του μέλλοντος, ώσπου να βρεθεί εκείνη που θα αρνιόταν τη σωστή απάντηση - και θα βάδιζε στην καταστροφή της.\u003cbr\u003eΗ Κομμούνα ήταν η μεγάλη πρόκληση του 19ου αιώνα προς τα επαναστατικά κινήματα του 20ου αιώνα. Ποια ήταν η απάντησή τους σ' αυτήν την πρόκληση; Η αναζήτηση της απάντησης που δόθηκε είναι το θέμα αυτού του βιβλίου. Σήμερα υπάρχουν πια όλα τα δεδομένα, αυτά που δίνει η πράξη -κριτήριο ακαταμάχητο πάσης αλήθειας καθώς συνηθίζουμε να λέμε-, κι η πράξη αποδείχτηκε θλιβερή. Η κατάρρευση ολόκληρου του συστήματος του \"υπάρξαντος σοσιαλισμού\" περιέχει ολόκληρη την απάντηση που ζητάμε. Παρ' όλα αυτά, η ανεύρεσή της είναι υπόθεση εξαιρετικά δύσκολη και επίπονη.\u003cbr\u003eΗ Κομμούνα, \"Σφίγγα\" για την αστική τάξη του 19ου αιώνα, έγινε η Σφίγγα των κομμουνιστών του τέλους του 20ου αιώνα. Από τη γέννηση ως το θάνατό της η εξουσία που σφετερίσθηκε το όνομα του σοσιαλισμού φέρθηκε στην κληρονομιά της Κομμούνας σαν κακός κληρονόμος. Την κατασπατάλησε, και κατέληξε στη θλιβερή χρεοκοπία που παρακολουθεί με κατάπληξη ο κόσμος σήμερα.\u003cbr\u003eΑν οι επαναστάσεις του 20ου αιώνα έφερναν τόσο πολλά στοιχεία από τις αστικές επαναστάσεις και τις επαναστατικές ιδέες του 19ου αιώνα, κι αν η Κομμούνα του 1871 ήταν η μόνη επανάσταση που ανήκε, ουσιαστικά και όχι χρονολογικά, στον 20ο αιώνα, κι ο εικοστός αιώνας την αρνήθηκε, τότε μπορούμε να ελπίζουμε πως η Κομμούνα του Παρισιού θα είναι το \"σημείο εκκίνησης\" των επαναστάσεων του 21ου αιώνα;","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b116567.jpg","isbn":"978-960-325-671-7","isbn13":"978-960-325-671-7","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":249,"publication_year":2007,"publication_place":"Αθήνα","price":"17.0","price_updated_at":"2007-07-10","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":2,"extra":null,"biblionet_id":116567,"url":"https://bibliography.gr/books/h-kommouna-tou-1871.json"},{"id":128377,"title":"Αρχαίοι Έλληνες συγγραφείς στο \"Κεφάλαιο\" του Μαρξ","subtitle":null,"description":"Για τους θεμελιωτές του επιστημονικού σοσιαλισμού η βαθιά γνώση της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας δεν ήταν στοιχείο ευρυμάθειας, αποθησαυρισμού γνώσεων. Ήταν όρος, απαραίτητη προϋπόθεση της γνώσης. Αυτή τους την κοινή πεποίθηση την αξιοποίησαν στο έπακρο με τις αναφορές τους, και με τις μεγάλες βαρυσήμαντες και με τις μικρές και \"ανεκδοτολογικές\", πετυχαίνοντας αυτό που κανένας ειδικός μελετητής της αρχαίας σκέψης δεν μπόρεσε να πετύχει: έκαναν την ελληνική σκέψη πάντα \"επίκαιρη\", συνδέοντάς τη με το σήμερα.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΟι αναφορές στους αρχαίους Έλληνες συγγραφείς από το \"Κεφάλαιο\", που συγκεντρώσαμε εδώ, δείχνουν τον αξιοθαύμαστο τρόπο με τον οποίο ο Μάρξ πετύχαινε αυτή τη σύνδεση του χθες με το σήμερα, δίνοντας ζωντάνια και επικαιρότητα στα μεγαλύτερα επιτεύγματα της αρχαίας σκέψης και στους μεγαλύτερους εκφραστές της. Δείχνουν πως, δίχως αυτή τη γνώση, η νεότερη σκέψη, ιστορική ή φιλοσοφική, θα μοιάζει με \"θαύμα\" που αναπήδησε από κάποια παρθενογένεση, χωρίς σύνδεση με την ιστορική νομοτέλεια και τη συνειδητοποίησή της από την ανθρώπινη σκέψη. Κι όταν ο Λένιν, μέσα στη φωτιά των επαναστατικών αγώνων, μελετάει το Μετά τα Φυσικά του Αριστοτέλη, μας δίνει ένα δίδαγμα που πρέπει υποχρεωτικά να το πάρουμε αν θέλουμε να είμαστε μαρξιστές.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΟι αναφορές του \"Κεφαλαίου\" στους αρχαίους συγγραφείς είναι ένας γνωστικός θησαυρός που δικαιούμαστε -και γι' αυτό οφείλουμε- να τον κάνουμε δικό μας. Πρώτη προσπάθεια είναι αυτή η μελέτη. Ελπίζω πως οι άλλοι, αξιότεροι, θα ξανασκύψουν σ' αυτό το θησαυρό για να βρουν τα πολύτιμα πετράδια που εμείς δεν κατορθώσαμε να βρούμε. Πρέπει να προσθέσω πως αυτή η μελέτη των αρχαίων συγγραφέων στο έργο του Μάρξ και του Ένγκελς έχει ξεκινήσει σε ώρες πολύ δύσκολες, μέσα στα μπουντρούμια της Ασφάλειας, συνεχίστηκε κομματιαστά στις φυλακές και στα Γιούρα, και μόλις σήμερα μπορώ να δώσω το πρώτο μέρος της, με το \"Κεφάλαιο\". \u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΠιστεύουμε πως αυτή η σύνδεση της αρχαίας ελληνικής σκέψης και της σκέψης του Μάρξ, όπως και τα ερμηνευτικά κλειδιά που δίνει ο Μάρξ για την κατανόηση της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας, θα σταθούν το έναυσμα για να πλησιάσουν καλύτερα οι νεότερες, ιδιαίτερα, γενιές και το έργο του Μάρξ και το έργο των αρχαίων συγγραφέων. \u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΕ. Π.","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b130999.jpg","isbn":"978-960-325-733-2","isbn13":"978-960-325-733-2","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":154,"publication_year":2008,"publication_place":"Αθήνα","price":"13.0","price_updated_at":"2008-05-09","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":2,"extra":null,"biblionet_id":130999,"url":"https://bibliography.gr/books/arxaioi-ellhnes-syggrafeis-sto-kefalaio-tou-marks.json"},{"id":123308,"title":"Σπουδή στο θέμα της ελευθερίας","subtitle":"Η έννοια της ελευθερίας στον προσωκρατικό υλισμό","description":"Συμβολή στην \"ιστορία\" της λέξης ελευθερία είναι το κείμενο του παρόντος βιβλίου. Δεν είναι \"μελέτη\" - δεν έχει την αυστηρότητα που αυτός ο όρος απαιτεί. Δεν είναι ούτε δοκίμιο - δεν εκμεταλλεύεται τις ανέσεις που αυτός ο αρκετά χαλαρός όρος επιτρέπει. Γι αυτό το λέω \"σπουδή\", με την έννοια περίπου που έχει αυτή η λέξη στη ζωγραφική ή στη μουσική. Σπουδή, ή πειραματική προσέγγιση στο θέμα της ελευθερίας μέσα από τη σκέψη των προσωκρατικών.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΕλευθερία για ποιόν -από ποιόν- από τι; Τα ερωτήματα απαιτούν κάθε φορά καινούργια απάντηση. Μα αν δεν πάρει κανείς το νήμα από την αρχή, πως θα μπορέσει, αλήθεια, να περάσει μέσα από τους δαιδάλους της δικής μας εποχής για να βρει τις απαντήσεις που ζητάνε οι δικοί μας οι καιροί; \u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΠοιος μιλάει σήμερα για ελευθερία; Ίσως δεν το 'χουμε προσέξει, μα τούτη η λέξη που άλλοτε βρόνταγε και βογκούσε, που φλόγιζε τις καρδιές και μάτωνε τα κορμιά, αυτή η λέξη-σύνθημα στις πιο μεγάλες ώρες της Ιστορίας, χάνεται από το λεξιλόγιο. Μοιάζει να φθίνει, να πεθαίνει ήσυχα ήσυχα από εξάντληση και μαρασμό χωρίς κανείς να παραστέκεται στις τελευταίες της ώρες.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΗ ελευθερία -σύνθημα των μεγάλων ξεσηκωμών που τραντάζανε και ρίχνανε καθεστώτα, μοναρχίες, κατακτητές- έχει αποσυρθεί από τους δρόμους. Όπως έχουν αποσυρθεί από τους δρόμους και τα μεγάλα πλήθη των επαναστατικών ξεσηκωμών. Τα τελευταία χρόνια η Ιστορία φαίνεται ότι περνάει από τη συσσωρευτική της φάση, πριν προχωρήσει σε νέα ποιοτικά άλματα.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΈτσι δημιουργήθηκε χώρος για τους παράξενους \"επαναστατημένους νέους\" που ξεθυμαίνουν το επαναστατικό τους μένος σπάζοντας κεφάλια και μαγαζιά μ' ένα στριφογύρισμα της αλυσίδας τους. Οι αλυσίδες στα χέρια αυτών των \"επαναστατημένων\" φέρανε έναν καινούργιο συμβολισμό, που δεν μοιάζει με τους συμβολισμούς της -όποιας- ελευθερίας. Τι συμβολίζει άραγε η αλυσίδα; Τη θέληση να μεταβληθεί αυτό το όργανο της σκλαβιάς σε όργανο ελευθερίας; Ή, πιο απλά, εκφράζει τη θέληση ν' αλλάξουνε ιδιοκτήτη -και χρήστη- οι αλυσίδες;\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΕίναι μια λέξη που πεθαίνει η ελευθερία ή είναι μια λέξη φθαρμένη από την ίδια της τη γενικότητα και γι' αυτό ο σύγχρονος άνθρωπος προτιμά να την αναλύσει στα συγκεκριμένα της \"περιεχόμενα\";\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΗ λέξη ελευθερία ζει στον γραπτό λόγο δυόμισι χιλιάδες χρόνια, παίρνοντας σ' όλην αυτήν τη διαδρομή διαφορετικούς ορισμούς, που απαντάνε σε καθορισμένα ερωτήματα: ελευθερία τίνος, από ποιόν, από τι; \u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΈλλη Παππά","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b125916.jpg","isbn":"978-960-325-712-7","isbn13":"978-960-325-712-7","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":112,"publication_year":2007,"publication_place":"Αθήνα","price":"12.0","price_updated_at":"2007-12-11","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":2,"extra":null,"biblionet_id":125916,"url":"https://bibliography.gr/books/spoudh-sto-thema-ths-eleutherias-2cabfceb-bac4-4990-b25b-cc14fa590ff5.json"},{"id":149724,"title":"Ο Λένιν χωρίς λογοκρισία και εκτός μαυσωλείου","subtitle":null,"description":"Tο 1990 βρήκε την ηγεσία του Περισσού σε γενική αμηχανία στις καταιγιστικές διεθνείς εξελίξεις, πολύ περισσότερο που για εκείνη, πλην του καθαρά υλικού μέρους, σήμαινε και την απώλεια των βασικών ιδεολογικοπολιτικών σημείων αναφοράς. Είχε όμως να αντιμετωπίσει και ένα ακόμη πρόβλημα, εντός συνόρων αυτό: Με τη δημιουργία του ενιαίου Συνασπισμού το 1988, ο Περισσός έβλεπε τα μέλη και τα στελέχη του να συναγελάζονται με αναθεωρητές, με αποτέλεσμα να εκφράζουν συνεχώς απορίες, αντιρρήσεις και διαφωνίες. Μπροστά σ' αυτή την απαράδεκτη κατάσταση, η ηγεσία αποφάσισε να αποκόψει το τμήμα το μολυσμένο από το μικρόβιο του αναθεωρητισμού, προκειμένου να διασώσει τους υγιώς σκεπτόμενους, συγκαλώντας ένα συνέδριο ιδεολογικοπολιτικής περιχαράκωσης του κόμματος ενάντια σε κάθε οπορτουνισμό, ρεβιζιονισμό κλπ., κλπ. 'Ετσι προέκυψε το 13ο συνέδριο τον Φλεβάρη του 1991.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΜέσα σε όλον αυτόν τον ορυμαγδό, η Έλλη Παππά είχε την ψευδαίσθηση ότι υπήρχε περίπτωση να γίνει διάλογος. Έτσι αποφάσισε να συμβάλει με ένα ολόκληρο βιβλίο πολεμικής, σε \" αυτοέκδοση \" (\"σαμιζντάτ\", σύμφωνα με την ορολογία της Επανάστασης του 1917), κάνοντας την εκτύπωση και τη βιβλιοδεσία σε ένα κατάστημα κομπιούτερ στου Ζωγράφου.\u003cbr\u003e(Ν. ΜΠ.)\u003cbr\u003e\u003cbr\u003e\"Πιστεύω ότι οι σύντροφοι που επικαλούνται τον \"μαρξισμό-λενινισμό \", κι οι περισσότεροι ανήκουν στη γενιά της Αντίστασης, φέρουν το \"στίγμα \" της γενιάς τους: Τον Λένιν τον γνώρισαν κυρίως μέσω του Στάλιν. Δηλαδή, για να πούμε τα πράγματα με το όνομά τους, γνώρισαν τον Λένιν λογοκριμένον από τον Στάλιν [...] που απομόνωσε ορισμένες θέσεις από την Ιστορική στιγμή κατά την όποια τις διατύπωσε ο Λένιν, αποσιώπησε κάθε αλλαγή που ο ίδιος ο Λένιν επέφερε αργότερα σε προηγούμενες θέσεις του, και τις μετέβαλε σε ιερό και απαραβίαστο δόγμα. [...] Δεν ξέρω αν θα πείσω τους συντρόφους του ΚΚΕ για το πώς σκεφτόταν και δρούσε ο πραγματικός Λένιν, απαλλαγμένος από τη λογοκρισία που του επιβλήθηκε λίγο πριν και αμέσως μετά το θάνατό του, ο Λένιν έξω από την πλαστή εικόνα του από τα \"Ζητήματα Λενινισμού \". Πάντως είμαι βέβαιη πώς ο πραγματικός Λένιν, χωρίς λογοκρισία και εξω από το μαυσωλείο, κερδίζει πολύ μεγαλύτερη και ποιοτικά διαφορετική εκτίμηση.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003e\"Η \"τριμερής διαίρεση \" που εισήγαγε ο Πλάτωνας στη φιλοσοφική και στην πολιτική σκέψη θριάμβευσε, ο πλατωνισμός εκτόπισε το μαρξισμό, οι παγιωμένες \"ιδέες \" υποκαταστήσανε την επιστημονική αναζήτηση, η μεταφυσική βρήκε τα όπλα για να πάρει τη θέση της διαλεκτικής - και πίσω από το μαυσωλείο του Λένιν μπήκαν τα θεμέλια της πλατωνικής Πολιτείας.\"\u003cbr\u003e(Έλλη Παππά)","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b152658.jpg","isbn":"978-960-325-888-9","isbn13":"978-960-325-888-9","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":232,"publication_year":2010,"publication_place":"Αθήνα","price":"14.0","price_updated_at":"2010-03-22","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":2,"extra":null,"biblionet_id":152658,"url":"https://bibliography.gr/books/o-lenin-xwris-logokrisia-kai-ektos-mauswleiou.json"}]